
เปิดปริศนา “โรคหัวเราะจนตาย” เกิดจากโปรตีนประหลาด ไม่มี DNA แต่ทำลายสมองจนเสียชีวิต
โรคหัวเราะจนตายมีอยู่จริงหรือไม่? ฟังดูเหมือนเรื่องเล่าจากภาพยนตร์สยองขวัญ แต่ในประวัติศาสตร์การแพทย์เคยมีโรคประหลาดที่ทำให้ผู้ป่วยสูญเสียการควบคุมร่างกาย มีอาการสั่น เดินเซ และบางรายหัวเราะออกมาโดยไม่สามารถควบคุมได้ ก่อนที่อาการจะรุนแรงขึ้นจนเสียชีวิต
โรคดังกล่าวมีชื่อว่า คูรู (Kuru) เป็นโรคทางระบบประสาทที่เคยพบการระบาดในชุมชนชาวโฟเร (Fore) บนเกาะนิวกินี ประเทศปาปัวนิวกินี โดยมีสาเหตุจากสิ่งที่นักวิทยาศาสตร์เรียกว่า พรีออน (Prion) ซึ่งไม่ใช่แบคทีเรียหรือไวรัส แต่เป็นโปรตีนที่มีโครงสร้างผิดปกติและสามารถทำให้โปรตีนชนิดเดียวกันในร่างกายเปลี่ยนรูปร่างตามไปด้วย
สิ่งที่ทำให้พรีออนเป็นหนึ่งในปริศนาทางชีววิทยาที่น่าทึ่งคือ มันสามารถทำให้เกิดโรคร้ายแรงได้โดยไม่ต้องอาศัยสารพันธุกรรม DNA หรือ RNA เหมือนเชื้อโรคทั่วไป และโรคที่เกิดจากพรีออนยังไม่มีวิธีรักษาให้หายขาดในปัจจุบัน
เรื่องราวของโรคคูรูจึงไม่ใช่เพียงประวัติศาสตร์ของโรคหายาก แต่ยังเป็นจุดเริ่มต้นของการค้นพบที่เปลี่ยนความเข้าใจของนักวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับการติดเชื้อและการทำงานของโปรตีนในร่างกายมนุษย์
โรคคูรูคืออะไร ทำไมถึงถูกเรียกว่าโรคหัวเราะจนตาย?
โรคคูรู (Kuru) เป็นโรคสมองเสื่อมชนิดหายากที่เกิดจากพรีออน จัดอยู่ในกลุ่มโรคสมองเสื่อมแบบฟองน้ำที่ถ่ายทอดได้ หรือ Transmissible Spongiform Encephalopathies (TSEs) ซึ่งทำให้เซลล์ประสาทถูกทำลายและสมองสูญเสียการทำงานอย่างต่อเนื่อง
คำว่า Kuru มาจากภาษาของชาวโฟเร โดยมีความหมายเกี่ยวข้องกับอาการสั่นหรือการสั่นสะท้าน ซึ่งเป็นลักษณะสำคัญของโรคที่พบในผู้ป่วย
ในช่วงทศวรรษ 1950 นักวิจัยเริ่มศึกษาผู้ป่วยในพื้นที่สูงทางตะวันออกของปาปัวนิวกินี หลังพบว่าคนในชุมชนจำนวนหนึ่งมีอาการทางระบบประสาทที่ไม่สามารถอธิบายได้ด้วยโรคติดเชื้อทั่วไป
อาการที่สังเกตได้ ได้แก่ การเดินเซ การทรงตัวผิดปกติ กล้ามเนื้อสั่น และการสูญเสียความสามารถในการเคลื่อนไหว เมื่อโรครุนแรงขึ้น ผู้ป่วยอาจไม่สามารถยืน เดิน หรือรับประทานอาหารได้ตามปกติ
ผู้ป่วยบางรายยังมีการเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์ เช่น หัวเราะหรือแสดงความร่าเริงอย่างไม่เหมาะสมกับสถานการณ์ ซึ่งเป็นที่มาของชื่อเล่นว่า Laughing Disease หรือโรคหัวเราะ
อย่างไรก็ตาม ชื่อดังกล่าวอาจทำให้เกิดความเข้าใจผิด เพราะผู้ป่วยไม่ได้เสียชีวิตจากการหัวเราะมากเกินไป แต่เสียชีวิตจากความเสียหายของระบบประสาทที่เพิ่มขึ้นจนร่างกายไม่สามารถทำงานได้ตามปกติ
โรคคูรูมีอาการอย่างไร?
โรคคูรูมีระยะฟักตัวที่ยาวนาน โดยผู้ที่ได้รับพรีออนอาจไม่แสดงอาการเป็นเวลาหลายปีหรือหลายสิบปี ก่อนจะเริ่มมีความผิดปกติทางระบบประสาท
ในระยะแรก ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการที่ไม่จำเพาะ เช่น ปวดศีรษะหรือปวดตามข้อ จากนั้นจึงเริ่มมีปัญหาเรื่องการทรงตัว การประสานงานของกล้ามเนื้อ และการเคลื่อนไหว
อาการที่อาจพบ ได้แก่
- ร่างกายสั่น: มีอาการสั่นหรือเคลื่อนไหวไม่มั่นคง โดยเฉพาะระหว่างพยายามใช้กล้ามเนื้อ
- เดินเซและเสียการทรงตัว: ไม่สามารถควบคุมการเคลื่อนไหวได้ตามปกติ
- กล้ามเนื้อทำงานไม่ประสานกัน: ทำกิจกรรมที่ต้องใช้ความแม่นยำได้ยากขึ้น
- การพูดผิดปกติ: อาจพูดไม่ชัดหรือควบคุมการออกเสียงลำบาก
- การเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์: บางรายมีอาการหัวเราะหรือแสดงอารมณ์ไม่เหมาะสมกับสถานการณ์ ขณะที่บางรายมีอาการซึมเศร้าหรือวิตกกังวล
- กลืนอาหารลำบาก: ในระยะท้ายอาจสูญเสียความสามารถในการกลืนและดูแลตนเอง
เมื่อโรคดำเนินเข้าสู่ระยะรุนแรง ผู้ป่วยจะสูญเสียความสามารถในการเคลื่อนไหวมากขึ้น และอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนจากการกลืนลำบาก ภาวะขาดสารอาหาร หรือการติดเชื้อ
โรคคูรูเป็นโรคที่มีการดำเนินโรครุนแรงและนำไปสู่การเสียชีวิต โดยปัจจุบันยังไม่มีการรักษาที่สามารถหยุดหรือย้อนกลับความเสียหายของสมองจากพรีออนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ปริศนาจากชนเผ่าโฟเร โรคประหลาดที่นักวิทยาศาสตร์หาสาเหตุไม่พบ
เรื่องราวของโรคคูรูเริ่มได้รับความสนใจจากวงการแพทย์ในช่วงกลางศตวรรษที่ 20 เมื่อพบผู้ป่วยจำนวนมากในกลุ่มชาวโฟเร ซึ่งอาศัยอยู่ในพื้นที่ห่างไกลของปาปัวนิวกินี
ในเวลานั้น นักวิจัยยังไม่ทราบว่าโรคเกิดจากอะไร เพราะผู้ป่วยมีอาการทางระบบประสาทรุนแรง แต่ไม่พบหลักฐานชัดเจนว่าเกิดจากแบคทีเรียหรือไวรัสชนิดที่รู้จักกันในขณะนั้น
หนึ่งในนักวิทยาศาสตร์ที่มีบทบาทสำคัญในการศึกษาคูรูคือ แดเนียล คาร์ลตัน กาจดูเซก (Daniel Carleton Gajdusek) แพทย์และนักวิจัยชาวอเมริกัน ผู้ร่วมศึกษาการระบาดของโรคในชุมชนดังกล่าว
ในระยะแรกมีการตั้งสมมติฐานหลายประการ ตั้งแต่โรคทางพันธุกรรมไปจนถึงปัจจัยจากสิ่งแวดล้อมและอาหาร แต่ความผิดปกติที่พบในชุมชนทำให้นักวิจัยต้องมองหาคำอธิบายอื่นเพิ่มเติม
ข้อมูลสำคัญที่ช่วยไขปริศนาคือรูปแบบการเกิดโรค ซึ่งพบผู้ป่วยจำนวนมากในกลุ่มผู้หญิงและเด็ก อันมีความสัมพันธ์กับบทบาทในพิธีกรรมงานศพตามประเพณีของชุมชนในอดีต
พิธีกรรมงานศพที่กลายเป็นกุญแจไขปริศนาโรคคูรู
จากการศึกษาทางมานุษยวิทยาและระบาดวิทยา นักวิจัยพบว่าในอดีตชาวโฟเรบางชุมชนมีประเพณีรับประทานเนื้อเยื่อของญาติที่เสียชีวิตในระหว่างพิธีศพ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของพิธีกรรมทางวัฒนธรรมที่มีความหมายต่อผู้คนในชุมชน
การปฏิบัติดังกล่าวไม่ได้มีจุดมุ่งหมายเพื่อแพร่โรค แต่เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่ผู้คนยังไม่ทราบว่าเนื้อเยื่อของผู้เสียชีวิตบางรายอาจมีสารก่อโรคสะสมอยู่ โดยเฉพาะเนื้อเยื่อสมองและระบบประสาท
หากผู้เสียชีวิตมีโรคคูรู เนื้อเยื่อบางส่วนอาจมีพรีออนที่ก่อโรคอยู่ การรับประทานเนื้อเยื่อที่ปนเปื้อนจึงเป็นช่องทางที่ทำให้พรีออนเข้าสู่ร่างกายและก่อโรคในผู้ที่ได้รับสัมผัส
เนื่องจากกลุ่มผู้หญิงและเด็กมีบทบาทในการประกอบพิธีกรรมบางส่วน จึงช่วยอธิบายได้ว่าทำไมผู้ป่วยในช่วงการระบาดจึงพบมากในประชากรบางกลุ่ม
การค้นพบความเชื่อมโยงนี้ทำให้วงการแพทย์เริ่มเข้าใจว่าโรคคูรูอาจเป็นโรคที่สามารถถ่ายทอดผ่านเนื้อเยื่อที่มีสารก่อโรค แม้จะไม่พบเชื้อแบคทีเรียหรือไวรัสตามที่คาดไว้ก็ตาม
การทดลองที่พิสูจน์ว่าโรคคูรูสามารถถ่ายทอดได้
จุดเปลี่ยนสำคัญของประวัติศาสตร์โรคคูรูเกิดขึ้นเมื่อกาจดูเซกและคณะสามารถแสดงให้เห็นว่าโรคนี้ถ่ายทอดไปยังสัตว์ทดลองได้
ในการศึกษาที่รายงานเมื่อปี ค.ศ. 1966 นักวิจัยใช้เนื้อเยื่อสมองจากผู้ป่วยโรคคูรูในการทดลองกับลิงชิมแปนซี ภายหลังการได้รับสารจากเนื้อเยื่อที่ติดเชื้อและผ่านระยะฟักตัวเป็นเวลานาน สัตว์ทดลองจึงเริ่มแสดงอาการทางระบบประสาทที่คล้ายกับโรคคูรู
ผลการทดลองดังกล่าวมีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะแสดงให้เห็นว่าโรคสมองเสื่อมบางชนิดสามารถถ่ายทอดผ่านสารก่อโรคได้ ซึ่งต่างจากความเข้าใจเดิมที่มองโรคสมองเสื่อมส่วนใหญ่ในฐานะความผิดปกติที่ไม่ได้เกิดจากการติดเชื้อ
การค้นพบนี้ทำให้กาจดูเซกได้รับรางวัลโนเบลสาขาสรีรวิทยาหรือการแพทย์ในปี ค.ศ. 1976 จากผลงานด้านกลไกการเกิดและการแพร่ของโรคติดเชื้อชนิดใหม่
อย่างไรก็ตาม นักวิทยาศาสตร์ในเวลานั้นยังไม่สามารถอธิบายได้อย่างสมบูรณ์ว่าสารก่อโรคดังกล่าวมีองค์ประกอบและกลไกการทำงานอย่างไร จนกระทั่งมีการพัฒนาแนวคิดเรื่องพรีออนในเวลาต่อมา
พรีออนคืออะไร? ทำไมโปรตีนที่ไม่มี DNA จึงทำให้เกิดโรคได้?
ในปี ค.ศ. 1982 สแตนลีย์ พรูซิเนอร์ (Stanley B. Prusiner) นักวิทยาศาสตร์ชาวอเมริกัน เสนอแนวคิดเกี่ยวกับสารก่อโรคชนิดใหม่ และตั้งชื่อว่า Prion ซึ่งมาจากคำว่า Proteinaceous Infectious Particle หรืออนุภาคก่อโรคที่มีองค์ประกอบเป็นโปรตีน
แนวคิดนี้ถือเป็นการเปลี่ยนความเข้าใจครั้งสำคัญในวงการชีววิทยา เพราะโดยทั่วไปการเพิ่มจำนวนของเชื้อไวรัสและสิ่งมีชีวิตเกี่ยวข้องกับสารพันธุกรรม DNA หรือ RNA แต่พรีออนสามารถทำให้เกิดการแพร่กระจายของโครงสร้างโปรตีนผิดปกติโดยไม่ต้องมีสารพันธุกรรมของตัวเอง
ตามปกติ ร่างกายมนุษย์มีโปรตีนชนิดหนึ่งที่เรียกว่า PrPC ซึ่งเป็นโปรตีนที่พบได้ในเซลล์หลายชนิด โดยเฉพาะในระบบประสาท
เมื่อโปรตีนเกิดการเปลี่ยนรูปร่างไปเป็นโครงสร้างผิดปกติที่ก่อโรค มันสามารถกระตุ้นให้โปรตีนปกติชนิดเดียวกันเปลี่ยนโครงสร้างตามไปด้วย ทำให้เกิดการสะสมของโปรตีนที่ผิดปกติภายในระบบประสาท
เมื่อกระบวนการนี้เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง เนื้อเยื่อสมองจะได้รับความเสียหายและเซลล์ประสาทค่อย ๆ เสื่อมสภาพ จนส่งผลต่อการเคลื่อนไหว ความจำ การทำงานของสมอง และระบบต่าง ๆ ของร่างกาย
พรูซิเนอร์ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสรีรวิทยาหรือการแพทย์ในปี ค.ศ. 1997 จากการค้นพบพรีออน ซึ่งเปิดทางให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจกลไกการเกิดโรคทางระบบประสาทกลุ่มนี้ได้ชัดเจนยิ่งขึ้น
ทำไมพรีออนถึงเป็นสารก่อโรคที่กำจัดได้ยาก?
อีกคุณสมบัติที่ทำให้พรีออนแตกต่างจากเชื้อโรคทั่วไปคือ ความสามารถในการทนต่อวิธีทำลายเชื้อบางประเภท โดยเฉพาะวิธีที่มุ่งทำลายสารพันธุกรรมหรือใช้กระบวนการฆ่าเชื้อตามปกติ
พรีออนบางชนิดสามารถทนต่อการใช้ความร้อนและสารเคมีในระดับที่เชื้อโรคทั่วไปไม่สามารถทนได้ การทำลายพรีออนที่ปนเปื้อนในอุปกรณ์ทางการแพทย์จึงจำเป็นต้องใช้แนวทางเฉพาะตามมาตรฐานการควบคุมการติดเชื้อ
อย่างไรก็ตาม ไม่ได้หมายความว่าพรีออนไม่สามารถถูกทำลายได้เลย แต่หมายถึงการกำจัดต้องใช้วิธีที่เหมาะสมกับคุณสมบัติของสารก่อโรคกลุ่มนี้
นอกจากนี้ โรคพรีออนยังมีระยะฟักตัวที่ยาวนาน ผู้ที่ได้รับสัมผัสอาจไม่แสดงอาการเป็นเวลาหลายปีหรือหลายสิบปี ทำให้การติดตามและศึกษารูปแบบการเกิดโรคมีความซับซ้อน
จากโรคคูรูสู่โรควัวบ้า พรีออนเกี่ยวข้องกับโรคอะไรอีกบ้าง?
ภายหลังการศึกษาโรคคูรู นักวิทยาศาสตร์พบว่าพรีออนไม่ได้เกี่ยวข้องกับโรคในมนุษย์เพียงชนิดเดียว แต่ยังเป็นสาเหตุของโรคทางระบบประสาทในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอีกหลายชนิด
ตัวอย่างโรคที่เกี่ยวข้องกับพรีออน ได้แก่
- โรคคูรู (Kuru): โรคพรีออนในมนุษย์ที่เคยแพร่ผ่านการรับประทานเนื้อเยื่อปนเปื้อนในพิธีศพบางชุมชนของปาปัวนิวกินี
- โรคครอยตซ์เฟลด์-จาคอบ (Creutzfeldt-Jakob Disease หรือ CJD): โรคพรีออนในมนุษย์ที่อาจเกิดขึ้นเองโดยไม่ทราบสาเหตุ เกิดจากความผิดปกติทางพันธุกรรม หรือจากการได้รับพรีออนในบางกรณี
- โรควัวบ้า (Bovine Spongiform Encephalopathy หรือ BSE): โรคพรีออนที่เกิดในโค
- โรคครอยตซ์เฟลด์-จาคอบชนิดแปรผัน (Variant CJD หรือ vCJD): โรคพรีออนในมนุษย์ที่มีความเชื่อมโยงกับการได้รับพรีออนจากโคที่ติดเชื้อ BSE
- โรคสเครปี (Scrapie): โรคพรีออนที่พบในแกะและแพะ
- โรค Chronic Wasting Disease (CWD): โรคพรีออนที่พบในสัตว์ตระกูลกวางบางชนิด
โรควัวบ้าระบาดเมื่อไร และเกี่ยวข้องกับโรคในคนอย่างไร?
โรควัวบ้าหรือ BSE ถูกระบุพบในสหราชอาณาจักรครั้งแรกเมื่อปี ค.ศ. 1986 ก่อนที่จำนวนผู้ป่วยในโคจะเพิ่มขึ้นอย่างมากในช่วงปลายทศวรรษ 1980 และต้นทศวรรษ 1990
การระบาดในเวลานั้นมีความเกี่ยวข้องกับการใช้อาหารสัตว์ที่มีโปรตีนจากเนื้อและกระดูกสัตว์แปรรูป ซึ่งอาจปนเปื้อนสารก่อโรคพรีออน ทำให้เกิดการถ่ายทอดโรคในโคผ่านระบบการเลี้ยงสัตว์
ต่อมาในปี ค.ศ. 1996 สหราชอาณาจักรมีการรายงานผู้ป่วยโรคครอยตซ์เฟลด์-จาคอบชนิดแปรผัน หรือ vCJD ซึ่งการศึกษาทางระบาดวิทยาและชีววิทยาได้แสดงความเชื่อมโยงกับพรีออนจากโคที่ติดเชื้อ BSE
เหตุการณ์ดังกล่าวนำไปสู่การยกระดับมาตรการควบคุมอาหารสัตว์ การเฝ้าระวังโรคในโค และการจัดการเนื้อเยื่อที่มีความเสี่ยง เพื่อช่วยลดโอกาสที่พรีออนจะเข้าสู่ห่วงโซ่อาหารของมนุษย์
ทั้งนี้ โรค CJD ที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติส่วนใหญ่ไม่ได้มีสาเหตุจากการรับประทานเนื้อวัว และไม่ควรนำ CJD ทุกชนิดมาเหมารวมว่าเป็นโรควัวบ้าในคน
โรคคูรูหายไปแล้วหรือยัง?
หลังจากพิธีกรรมที่เกี่ยวข้องกับการรับประทานเนื้อเยื่อของผู้เสียชีวิตยุติลงในช่วงกลางศตวรรษที่ 20 จำนวนผู้ป่วยโรคคูรูก็ค่อย ๆ ลดลงอย่างมาก
อย่างไรก็ตาม เนื่องจากโรคมีระยะฟักตัวที่ยาวนาน จึงยังมีการพบผู้ป่วยหลังจากการปฏิบัติพิธีกรรมดังกล่าวสิ้นสุดไปแล้วหลายสิบปี
การติดตามผู้ป่วยในระยะยาวช่วยยืนยันว่าโรคคูรูสามารถมีระยะฟักตัวที่ยาวนานมาก และทำให้นักวิทยาศาสตร์มีข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับการเกิดโรคพรีออนในมนุษย์
ปัจจุบันโรคคูรูไม่ใช่โรคที่พบการระบาดอย่างกว้างขวางในชุมชนเหมือนในอดีต และกรณีศึกษานี้ยังคงมีคุณค่าอย่างยิ่งต่อการวิจัยโรคที่เกิดจากโปรตีนผิดรูป
โรคพรีออนติดต่อผ่านการสัมผัสทั่วไปได้หรือไม่?
แม้พรีออนจะสามารถทำให้เกิดโรคที่รุนแรง แต่ไม่ได้หมายความว่าโรคพรีออนจะแพร่ติดต่อได้ง่ายผ่านการใช้ชีวิตประจำวันเหมือนโรคติดเชื้อทางเดินหายใจ
สำหรับโรคคูรู การแพร่โรคในอดีตเกี่ยวข้องกับการรับประทานเนื้อเยื่อที่มีพรีออนปนเปื้อน โดยเฉพาะเนื้อเยื่อระบบประสาท ไม่ใช่การไอ จาม พูดคุย หรือสัมผัสกันตามปกติ
ส่วนโรคพรีออนชนิดอื่นมีสาเหตุและรูปแบบการเกิดแตกต่างกัน เช่น การเกิดขึ้นเองของโปรตีนผิดรูป การถ่ายทอดความผิดปกติทางพันธุกรรม หรือการได้รับพรีออนผ่านเนื้อเยื่อและอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่ปนเปื้อนในกรณีที่พบได้น้อยมาก
ดังนั้น คนทั่วไปไม่จำเป็นต้องกังวลว่าจะติดโรคคูรูจากการอยู่ใกล้ พูดคุย หรือใช้ชีวิตร่วมกับผู้อื่นตามปกติ แต่การป้องกันโรคพรีออนยังคงต้องอาศัยมาตรการด้านความปลอดภัยทางอาหารและการควบคุมการติดเชื้อในสถานพยาบาลอย่างเหมาะสม
ทำไมนักวิทยาศาสตร์จึงสนใจพันธุกรรมของผู้รอดชีวิตจากโรคคูรู?
การศึกษาโรคคูรูไม่ได้ให้ข้อมูลเฉพาะเรื่องการแพร่ของพรีออนเท่านั้น แต่ยังทำให้นักวิทยาศาสตร์สนใจว่าเหตุใดบางคนที่เคยมีประวัติได้รับสัมผัสจึงไม่แสดงอาการป่วย
งานวิจัยในชุมชนชาวโฟเรพบความสัมพันธ์ระหว่างความแตกต่างบางตำแหน่งของยีน PRNP ซึ่งเกี่ยวข้องกับการสร้างโปรตีนพรีออน กับความสามารถในการต้านทานโรคพรีออนบางรูปแบบ
การค้นพบนี้นำไปสู่การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างพันธุกรรมและความเสี่ยงต่อโรค รวมถึงสมมติฐานว่าการระบาดของโรคคูรูในอดีตอาจมีส่วนเกี่ยวข้องกับแรงกดดันทางการคัดเลือกตามธรรมชาติในประชากรบางกลุ่ม
อย่างไรก็ตาม การพบความแตกต่างทางพันธุกรรมดังกล่าวไม่ได้พิสูจน์ว่าบรรพบุรุษมนุษย์ทุกกลุ่มเคยมีพฤติกรรมรับประทานเนื้อมนุษย์ หรือสามารถใช้เป็นข้อสรุปว่าพฤติกรรมนั้นแพร่หลายทั่วไปในประวัติศาสตร์วิวัฒนาการของมนุษย์
สรุป โรคคูรูและพรีออนสอนอะไรเราเกี่ยวกับร่างกายมนุษย์?
โรคคูรู (Kuru) เป็นโรคทางระบบประสาทที่เกิดจากพรีออน หรือโปรตีนที่มีโครงสร้างผิดปกติ ซึ่งสามารถกระตุ้นให้โปรตีนปกติเปลี่ยนรูปร่างและก่อความเสียหายต่อสมองได้ แม้สารก่อโรคชนิดนี้จะไม่มี DNA หรือ RNA เป็นของตัวเอง
โรคนี้เคยระบาดในชุมชนชาวโฟเรแห่งปาปัวนิวกินี โดยมีความเชื่อมโยงกับการรับประทานเนื้อเยื่อที่ปนเปื้อนพรีออนในพิธีศพบางรูปแบบของชุมชนในอดีต
แม้จะถูกเรียกว่าโรคหัวเราะจนตาย แต่ในความเป็นจริงการหัวเราะผิดปกติเป็นเพียงอาการหนึ่งที่อาจเกิดขึ้นจากความเสียหายของระบบประสาท ผู้ป่วยไม่ได้เสียชีวิตจากการหัวเราะ แต่เสียชีวิตจากการดำเนินโรคที่ทำให้สมองและร่างกายสูญเสียการทำงาน
เรื่องราวของโรคคูรูนำไปสู่การค้นพบพรีออนและช่วยให้วงการแพทย์เข้าใจโรคร้ายแรงชนิดอื่น เช่น โรค CJD และโรควัวบ้าได้มากขึ้น นับเป็นตัวอย่างสำคัญที่แสดงให้เห็นว่าแม้เพียงโปรตีนที่มีโครงสร้างผิดปกติ ก็สามารถสร้างผลกระทบมหาศาลต่อระบบประสาทและเปลี่ยนความเข้าใจทางวิทยาศาสตร์ของมนุษยชาติได้
หมายเหตุ: บทความนี้จัดทำเพื่อให้ความรู้เกี่ยวกับประวัติศาสตร์การแพทย์และโรคพรีออน ไม่สามารถใช้ทดแทนการวินิจฉัยหรือคำแนะนำจากแพทย์ได้
แหล่งอ้างอิง
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – About Prion Diseases
- University College London – Kuru
- National Library of Medicine – Kuru, the First Human Prion Disease
- National Academies / NCBI Bookshelf – Prion Diseases and Their Challenges
- CDC – About Variant Creutzfeldt-Jakob Disease
- CDC – Bovine Spongiform Encephalopathy (Mad Cow Disease)
- U.S. National Library of Medicine – Daniel Carleton Gajdusek Papers
- Orphanet – Kuru
