เปิดรายชื่อ 10 จังหวัดไทย สมัยก่อนไม่มี แล้วสมัยก่อนชื่ออะไร ก่อนเปลี่ยนมาเป็นอย่างปัจจุบัน อัปเดตข้อมูลชัดตามประวัติศาสตร์
ชื่อจังหวัดในประเทศไทยที่เราใช้กันทุกวันนี้ อาจดูคุ้นเคยจนคิดว่าไม่เคยเปลี่ยนแปลง แต่ในความเป็นจริง มีหลายจังหวัดที่เคยใช้ชื่ออื่นมาก่อน ไม่ว่าจะเป็นชื่อเมืองโบราณ ชื่อในเอกสารราชการยุคก่อน หรือชื่อที่เปลี่ยนตามการปฏิรูปการปกครอง
ข้อมูลจากราชบัณฑิตยสภาและเอกสารประวัติศาสตร์ไทยระบุว่า มี “บางจังหวัด” เท่านั้นที่มีหลักฐานชัดเจนว่าเคยเปลี่ยนชื่อหรือมีชื่อเดิมแตกต่างจากปัจจุบัน โดยส่วนใหญ่เกิดขึ้นในช่วงการปฏิรูปการปกครองสมัยรัชกาลที่ 5–6
รายชื่อจังหวัดไทยที่เคยเปลี่ยนชื่อ
-
กรุงเทพมหานคร
เดิมเป็น 2 จังหวัดคือ “พระนคร” และ “ธนบุรี” ก่อนจะรวมกันอย่างเป็นทางการในปี พ.ศ. 2514 -
สุราษฎร์ธานี
เดิมชื่อ “บ้านดอน” ก่อนพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชทานชื่อใหม่ -
นครพนม
เดิมคือ “ศรีโคตรบูร” เมืองโบราณสำคัญในลุ่มน้ำโขง ก่อนเปลี่ยนชื่อเป็นนครพนม -
สกลนคร
เดิมชื่อ “หนองหาน” ตามชื่อแหล่งน้ำสำคัญของพื้นที่ -
ภูเก็ต
เดิมชื่อ “ถลาง” ซึ่งเป็นเมืองเก่าในประวัติศาสตร์ภาคใต้ ก่อนเปลี่ยนชื่อเป็นภูเก็ต -
สงขลา
เดิมชื่อ “สิงหนคร” ซึ่งเป็นเมืองท่าสำคัญในอดีต -
ชลบุรี
เดิมชื่อ “บางปลาสร้อย” ก่อนพัฒนาเป็นจังหวัดและเปลี่ยนชื่อเป็นชลบุรี -
ฉะเชิงเทรา
เดิมเรียกว่า “แปดริ้ว” ซึ่งยังเป็นชื่อที่ใช้กันในชีวิตประจำวัน -
จันทบุรี
เดิมชื่อ “จันทบูร” ก่อนปรับรูปแบบการสะกดเป็นจันทบุรี -
ประจวบคีรีขันธ์
เกิดจากการรวมเมืองหลายแห่ง เช่น “กุยบุรี” ก่อนตั้งชื่อจังหวัดใหม่
ชื่อเดิมที่หลายคนเข้าใจผิด
แม้จะมีชื่อเรียกอย่าง “โคราช” (นครราชสีมา) หรือ “ลิกอร์” (นครศรีธรรมราช) ที่คุ้นหู แต่ในทางประวัติศาสตร์ ชื่อเหล่านี้บางส่วนเป็นเพียงชื่อเรียกทั่วไปหรือชื่อที่ชาวต่างชาติใช้ ไม่ใช่ชื่อทางราชการที่ถูกเปลี่ยนอย่างเป็นทางการ
ดังนั้น การใช้คำว่า “เปลี่ยนชื่อ” ต้องอ้างอิงจากหลักฐานทางราชการหรือเอกสารประวัติศาสตร์เท่านั้น เพื่อความถูกต้องในการนำเสนอข้อมูล
ทำไมบางจังหวัดถึงมีการเปลี่ยนชื่อ
การเปลี่ยนชื่อจังหวัดในไทยมีสาเหตุหลักจากการปฏิรูปการปกครอง การรวมเมือง การปรับชื่อให้เหมาะสมกับภาษาไทย รวมถึงการสะท้อนอัตลักษณ์ของพื้นที่
ช่วงเวลาสำคัญคือสมัยรัชกาลที่ 5–6 ซึ่งมีการจัดระเบียบการปกครองใหม่ ทำให้หลายเมืองถูกยกฐานะและเปลี่ยนชื่อเป็นจังหวัดตามรูปแบบที่ใช้ในปัจจุบัน
สรุป
แม้ประเทศไทยจะมี 77 จังหวัด แต่มีเพียงประมาณ 10 จังหวัดเท่านั้นที่มีหลักฐานชัดเจนว่า “เคยเปลี่ยนชื่อ” อย่างเป็นทางการ
ชื่อเดิมเหล่านี้ไม่เพียงสะท้อนประวัติศาสตร์ของพื้นที่ แต่ยังเป็นร่องรอยทางวัฒนธรรมที่ยังคงปรากฏในชื่อเรียกและความทรงจำของผู้คนมาจนถึงปัจจุบัน