เปิด 5 เหตุผล ทำไมเครื่องบินส่วนใหญ่ทาสีขาว? ไม่ใช่แค่สวยงามหรือความปลอดภัย
เราเคยชินกับการเห็นเครื่องบินทาสีขาวมานาน เพียงแค่มองขึ้นไปบนท้องฟ้า เราก็จะเห็นว่าเครื่องบินส่วนใหญ่เป็นสีขาว แต่เราแทบไม่เคยสงสัยเลยว่าทำไมต้องเป็นสีนี้ และสามารถเปลี่ยนเป็นสีอื่นได้หรือไม่
เครื่องบินไม่ได้ทาสีขาวมาตลอด
ในช่วงแรกของการบินพาณิชย์ การเห็นเครื่องบินที่ทาสีขาวถือว่าค่อนข้างหาได้ยาก ผู้ผลิตและสายการบินมักเลือกใช้พื้นผิวโลหะเปลือยหรือโครเมียม โดยแทบไม่ทาสีเลย หรือทาสีเพียงเล็กน้อยเท่านั้น
อุตสาหกรรมการบินค่อย ๆ หันออกจากการใช้โลหะและโครเมียม เพราะพื้นผิวเหล่านี้ทำให้คราบสกปรกหรือฝุ่นมองเห็นได้ง่าย สายการบินจึงต้องขัดและทำความสะอาดเครื่องบินอยู่เสมอ เพื่อไม่ให้สร้างความประทับใจที่ไม่ดีแก่ผู้โดยสาร ด้วยเหตุนี้พวกเขาจึงหันมาใช้สีขาว แต่ทำไมต้องเป็นสีขาว?
ทำไมเครื่องบินส่วนใหญ่จึงทาสีขาว?
1. สีขาวเป็นสีที่สะท้อนแสงแดดได้ดีที่สุด
หากเครื่องบินทั้งหมดทาสีขาว เหตุผลแรกก็คือ สีขาวเป็นสีที่สะท้อนแสงแดดได้ดีที่สุด เครื่องบินต้องเผชิญกับแสงแดดอย่างมากทั้งในขณะบินและขณะจอดอยู่บนพื้น การทาสีขาวจึงเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการลดความร้อนภายในห้องโดยสาร และช่วยป้องกันความเสียหายที่อาจเกิดจากรังสีจากแสงอาทิตย์
หลักการนี้เทียบได้กับการสวมเสื้อยืดสีขาวในฤดูร้อน เพราะเมื่อสวมเสื้อสีเข้มจะรู้สึกร้อนกว่า นอกจากนี้ ยังสามารถเปรียบเทียบผลของสีขาวบนลำตัวเครื่องบินได้กับการทาครีมกันแดดบนผิวในวันที่มีแดดจัด สีขาวซึ่งสะท้อนรังสีจากดวงอาทิตย์ได้ดีที่สุด จึงช่วยลดความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นได้
2. สีขาวซีดจางน้อยกว่าสีอื่น
เครื่องบินต้องเผชิญกับสภาพบรรยากาศและสภาพอากาศที่รุนแรงหลากหลายรูปแบบ และการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งล้วนทำให้สีของเครื่องบินเสื่อมสภาพลง
สีต่าง ๆ มักซีดจางเร็วกว่าสีขาว ทำให้ความสวยงามลดลงในสายตาของผู้โดยสาร สายการบินจึงต้องนำเครื่องบินกลับมาทาสีใหม่ ซึ่งมีค่าใช้จ่ายสูงมาก โดยปกติการทาสีจะใช้เวลาประมาณ 1-2 สัปดาห์ และในช่วงเวลานั้นเครื่องบินจะต้องจอดอยู่บนพื้นและไม่สามารถสร้างรายได้ได้ ค่าใช้จ่ายของกระบวนการนี้อยู่ที่ประมาณ 150,000-300,000 ดอลลาร์สหรัฐต่อเครื่องบินโดยสารหนึ่งลำ
นอกจากนี้ การทาสีใหม่ยังเพิ่มน้ำหนักให้กับเครื่องบินด้วย โดยอาจเพิ่มน้ำหนักได้มากถึงประมาณ 550 กิโลกรัม น้ำหนักที่เพิ่มขึ้นทำให้เครื่องบินใช้เชื้อเพลิงมากขึ้น และลดอัตรากำไรของสายการบิน
สีขาวเป็นสีที่ซีดจางน้อยที่สุด และช่วยให้บริษัทประหยัดค่าใช้จ่ายได้อย่างมาก แม้ว่าสีจะยังคงซีดจางหลังจากใช้งานกลางอากาศเป็นเวลานาน แต่การศึกษาพบว่าสีขาวเป็นสีที่ซีดจางช้าที่สุด
3. สีขาวอาจช่วยลดความเสี่ยงจากการชนกับนก
อีกเหตุผลหนึ่งที่น่าสนใจคือ สีของเครื่องบินอาจมีผลต่อการมองเห็นของนก งานวิจัยบางชิ้นชี้ว่า เครื่องบินที่มีสีอ่อน โดยเฉพาะสีขาว อาจมองเห็นได้ชัดเจนกว่าสีเข้มเมื่อเทียบกับฉากหลังบนท้องฟ้า
ความแตกต่างของสีที่ชัดเจนขึ้นอาจช่วยให้นกตรวจพบเครื่องบินได้เร็วขึ้นและหลบหลีกได้ทัน ขณะที่เครื่องบินสีเข้มอาจกลมกลืนกับพื้นหลังมากกว่าในบางสภาพแสง จึงอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการชนกับนกได้
การชนกับนกขณะบินเป็นภัยคุกคามที่สำคัญและเกิดขึ้นได้บ่อยต่อความปลอดภัยของเครื่องบิน ในสหรัฐอเมริกา มีรายงานเหตุการณ์เครื่องบินชนกับนก (Bird Strike) มากกว่า 14,000 ถึง 17,200 ครั้ง
4. สีขาวช่วยให้มองเห็นความเสียหายได้ง่ายขึ้น
เครื่องบินเป็นสิ่งที่สร้างขึ้นด้วยระบบวิศวกรรมที่ซับซ้อน และมีการตรวจสอบเป็นประจำด้วยเหตุผลด้านความปลอดภัยอย่างชัดเจน จุดประสงค์คือการตรวจหาความผิดปกติของโครงสร้าง เช่น ความเสียหายหรือการสึกหรอ ซึ่งจะมีการตรวจด้วยสายตาก่อนแต่ละเที่ยวบินโดยวิศวกรประจำลานจอดและนักบินเอง
สีขาวช่วยให้ตรวจพบรอยบุบ รอยแตก ร่องรอยจากการชนกับนก และแม้กระทั่งคราบน้ำมันบนเครื่องบินได้ง่าย ความเสียหายเหล่านี้มักมีสีเข้มกว่าสีขาว จึงทำให้สามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจน ด้วยเหตุนี้ สีขาวจึงช่วยให้ขั้นตอนด้านความปลอดภัยทำได้ง่ายขึ้น และช่วยปกป้องทั้งนักบินและผู้โดยสาร
5. สีขาวเป็นสีที่ประหยัดที่สุด
สีสำหรับทาเครื่องบินเป็นส่วนผสมพิเศษของสีโพลียูรีเทน ร่วมกับตัวเร่งปฏิกิริยาและสารกระตุ้นต่างๆ จึงมีราคาแพงกว่าสีทาตกแต่งภายในบ้านทั่วไปอย่างมาก และยิ่งแพงขึ้นไปอีกเพราะพื้นที่ผิวของเครื่องบินมีขนาดมหึมา การทาสีเครื่องบิน Boeing 737 ต้องใช้สีอย่างน้อย 240 ลิตร และอาจพุ่งสูงถึง 3,600 ลิตรสำหรับเครื่องบินยักษ์อย่าง Airbus A380
เนื่องจากเป็นสีที่ถูกนำมาใช้มากที่สุด สีขาวจึงเป็นสีที่มีราคาถูกที่สุดในท้องตลาด สายการบินจำนวนมากจึงเลือกสีขาวเป็นสีหลักสำหรับเครื่องบิน แต่นอกเหนือจากนั้น สีขาวมักจะเป็นสีที่มีเนื้อบางกว่า จึงมีน้ำหนักเบาที่สุด และเครื่องบินที่เบากว่า ย่อมหมายถึงเครื่องบินที่ประหยัดน้ำมันได้มากกว่าเช่นกัน