ตู้เย็นไม่ใช่ที่ปลอดภัยเสมอไป! ชายวัย 60 เกือบเสียชีวิต เพราะเก็บอาหารค้างปีไว้กิน หมอเตือนอย่าชะล่าใจ
หลายคนเชื่อว่าการแช่อาหารไว้ในตู้เย็นหรือช่องแช่แข็ง คือวิธีที่ช่วยยืดอายุอาหารได้แบบไร้กังวล แต่กรณีของชายวัย 60 ปีจากมณฑลกวางตุ้ง ประเทศจีน กลับกลายเป็นอุทาหรณ์สำคัญ เมื่อเขาเกือบเสียชีวิตจากภาวะเยื่อหุ้มสมองอักเสบเป็นหนอง หลังรับประทานอาหารที่เก็บสะสมไว้ในตู้เย็นเป็นเวลานาน
สื่อท้องถิ่นของจีนรายงานว่า ชายคนดังกล่าวถูกนำตัวส่งโรงพยาบาลอย่างเร่งด่วน หลังมีไข้สูงถึง 40 องศาเซลเซียส ร่างกายอ่อนแรง แขนขาแข็งเกร็ง และมีอาการสั่นอย่างรุนแรง ต่อมาเริ่มมีอาการสับสน ท้องเสีย และควบคุมการปัสสาวะไม่ได้ ก่อนแพทย์จะวินิจฉัยว่าเขาป่วยเป็น “เยื่อหุ้มสมองอักเสบเป็นหนอง” ซึ่งเป็นภาวะติดเชื้อรุนแรงที่อาจเป็นอันตรายถึงชีวิต
ต้นตอของโรคร้าย มาจากนิสัย “เสียดายของ”
หลังตรวจสอบสาเหตุ แพทย์พบว่าชายรายนี้มีพฤติกรรมเก็บอาหารไว้ในช่องแช่แข็งนานหลายเดือน บางอย่างนานถึง 1-2 ปี ทั้งเนื้อสัตว์ อาหารทะเล รวมถึงยังดื่มนมและเครื่องดื่มที่หมดอายุแล้วเป็นประจำ ภายในตู้เย็นยังพบทั้งอาหารขึ้นราและคราบราสะสมอยู่ตามจุดต่างๆ
แพทย์ระบุว่า เชื้อแบคทีเรียจากอาหารที่ปนเปื้อนเข้าสู่ร่างกายผ่านระบบทางเดินอาหาร ก่อนลุกลามเข้าสู่กระแสเลือดและโจมตีสมอง จนเกิดภาวะเยื่อหุ้มสมองอักเสบ โชคดีที่ผู้ป่วยได้รับการรักษาได้ทันเวลา ไม่เช่นนั้นอาจเสียชีวิตได้
แพทย์เตือน “แช่แข็ง” ไม่ได้แปลว่าเก็บได้ตลอดไป
ดร.เหยียน จงไห่ ผู้อำนวยการศูนย์พิษวิทยา โรงพยาบาลทั่วไปสหประชาชาติฉางกง ไต้หวัน อธิบายว่า หลายคนเข้าใจผิดคิดว่าอาหารที่แช่แข็งจะปลอดภัยตลอดเวลา แต่ความจริงแล้วอาหารแต่ละชนิดมีอายุการเก็บรักษาแตกต่างกัน แม้อยู่ในช่องฟรีซก็ตาม
ตัวอย่างเช่น ไส้กรอกที่เปิดซองแล้ว ควรเก็บในตู้เย็นไม่เกิน 1 สัปดาห์ ส่วนแบบยังไม่เปิดซองเก็บได้ประมาณ 2 สัปดาห์ หากแช่แข็งจะอยู่ได้ราว 1-2 เดือน ขณะที่ปลาแซลมอนหรือปลาที่มีไขมันสูง สามารถแช่แข็งได้ประมาณ 2-3 เดือน ส่วนปลาที่ไขมันต่ำจะอยู่ได้นานกว่า ประมาณ 6-8 เดือน
ด้านอาหารทะเลประเภทกุ้งและปู สามารถแช่แข็งได้นานประมาณ 6 เดือนถึง 1 ปีครึ่ง ส่วนเนื้อวัวสด หากแช่เย็นจะอยู่ได้ประมาณ 3-5 วัน และหากแช่แข็งอาจเก็บได้ 4-12 เดือน ขึ้นอยู่กับชนิดและกระบวนการผลิต
นอกจากนี้ เบคอนควรแช่เย็นไม่เกิน 1 สัปดาห์ หรือแช่แข็งประมาณ 1 เดือน ไส้กรอกดิบจากหมูหรือไก่เก็บในตู้เย็นได้เพียง 1-2 วัน และในช่องฟรีซประมาณ 1-2 เดือน ส่วนไก่ทั้งตัวแม้จะเก็บในช่องแช่แข็งได้นานถึง 1 ปี แต่ก็ไม่ควรเกินวันหมดอายุที่ระบุไว้บนบรรจุภัณฑ์
ตลาดสดไม่มีวันหมดอายุ ยิ่งต้องระวัง
แพทย์ยังชี้ว่า อาหารบรรจุห่อจากซูเปอร์มาร์เก็ตมักมีฉลากวันหมดอายุชัดเจน ทำให้ผู้บริโภคตรวจสอบได้ง่าย แต่สำหรับวัตถุดิบจากตลาดสด เช่น ปลา กุ้ง หรือเนื้อสัตว์ที่ขายแบบแบ่งจำนวน มักไม่มีการระบุวันหมดอายุ ทำให้หลายคนเผลอเก็บไว้นานเกินควรโดยไม่รู้ตัว
คำแนะนำคือ หากซื้ออาหารจำนวนมากมาแช่แข็ง ควรติดป้ายวันที่ซื้อและวันที่เริ่มเก็บไว้ทุกครั้ง พร้อมใช้หลัก “เข้าก่อน ออกก่อน” หรือหยิบของที่เก็บไว้นานกว่าออกมาใช้ก่อน เพื่อลดความเสี่ยงจากอาหารเสื่อมสภาพ
อาหารหมดอายุ แม้แช่ฟรีซก็ยังเสี่ยง
ดร.เหยียน จงไห่ เน้นว่า ตู้เย็นไม่ใช่เครื่องหยุดเวลา เพราะแม้อาหารจะถูกแช่แข็ง แต่หากเก็บเกินกำหนดหรือปนเปื้อนเชื้อโรคอยู่แล้ว เมื่อนำมาละลายก็อาจกลายเป็นแหล่งสะสมแบคทีเรียได้ง่าย และอาจทำให้เกิดอาหารเป็นพิษตามมา
อาการที่พบได้บ่อยคือ คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง ท้องเสีย และมีไข้ แต่ในผู้สูงอายุ เด็กเล็ก หรือผู้ที่ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ เชื้ออาจลุกลามจนเกิดภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด หรือร้ายแรงถึงขั้นลามเข้าสมอง เหมือนกรณีของชายวัย 60 ปีรายนี้
เช็กตู้เย็นวันนี้ ก่อนสายเกินแก้
ผู้เชี่ยวชาญเตือนว่า การเก็บอาหารอย่างถูกวิธีสำคัญพอๆ กับการเลือกกินอาหารที่ดีต่อสุขภาพ หากพบอาหารหมดอายุ มีกลิ่นผิดปกติ สีเปลี่ยน หรือขึ้นรา แม้เพียงเล็กน้อย ก็ควรทิ้งทันที อย่าเสียดาย เพราะค่าใช้จ่ายในการรักษาโรคอาจแพงกว่าค่าอาหารหลายเท่า
ท้ายที่สุด ตู้เย็นช่วยชะลอการเสื่อมของอาหารได้ แต่ไม่สามารถทำให้อาหาร “ปลอดภัยตลอดไป” ได้จริง การใส่ใจวันหมดอายุ ความสะอาดของตู้เย็น และการจัดเก็บอาหารอย่างเหมาะสม จึงเป็นเรื่องสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม
