เด็ก 2 ขวบ อ้วกออกมาเป็นพยาธิต่อหน้าต่อตาหมอ ข้างในมีอีกเพียบ เกิดจากอะไร

         วันที่ 12 กรกฎาคม 2569 พญ.ศิรินธร หอมหนัก มีการโพสต์เล่าเคสคนไข้เป็นเด็ก 2 ขวบ มา รพ. ด้วยอาการอาเจียน 10 กว่าครั้งตอนเที่ยง ดูเพลีย หน้าซีด กำลังจะให้น้ำเกลือ น้องอาเจียนอีกครั้ง พร้อมเหมือนมีเส้นอะไรพาดที่ปาก ทั้งดิ้นดุ๊กดิ๊ก ใช้ผ้าดึงออกมา OMG!!!!! พยาธิไส้เดือน ยาวประมาณ 15 เซนติเมตร

         ระหว่างนอนรอ ออกมาอีก 1 ตัว ไม่อยากจะนึกเลยว่าในท้องจะมีกี่ร้อยตัว ถึงขนาดออกมาทางปากได้

ภาพจาก เฟซบุ๊ก Sirinthon Homnak

         พยาธิชนิดนี้ปกติอาศัยอยู่ในลำไส้เล็ก แต่เมื่อร่างกายมีไข้ ป่วยรุนแรง ได้รับยาบางชนิด หรือมีการอาเจียนอย่างรุนแรง พยาธิอาจเคลื่อนที่ผิดปกติ ย้อนจากลำไส้ ผ่านกระเพาะอาหารเข้าสู่หลอดอาหาร และออกมาทางปากได้

         ในเด็กที่มีพยาธิจำนวนมาก (heavy infection) โอกาสเกิดเหตุการณ์ลักษณะนี้จะสูงขึ้น เนื่องจากมีพยาธิหลายตัวอาศัยอยู่ในลำไส้

         จากเคสนี้จึงมีความเป็นไปได้ว่า เด็กติดพยาธิไส้เดือนจำนวนมาก การอาเจียนและการบีบตัวของกระเพาะอาหารกระตุ้นให้พยาธิไต่ย้อนขึ้นมา พยาธิที่เห็นยาวประมาณ 15 เซนติเมตรเป็นตัวเต็มวัย และการพบมากกว่า 1 ตัว อาจบ่งชี้ว่ายังมีพยาธิอยู่ในลำไส้อีกหลายตัว

         ปกติแล้ว หลังจากผู้ป่วยอาการคงที่แล้ว แพทย์จะพิจารณาให้ยาถ่ายพยาธิที่เหมาะสม เช่น อัลเบนดาโซล (Albendazole) และติดตามภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น เช่น ลำไส้อุดตัน หรือพยาธิเคลื่อนเข้าสู่ท่อน้ำดี ซึ่งพบได้ในผู้ที่มีพยาธิจำนวนมาก

         พยาธิไส้เดือนไม่ติดต่อจากคนสู่คนโดยตรง แต่ติดต่อจากการ กินไข่พยาธิที่ปนเปื้อนมากับดิน น้ำ อาหาร หรือมือที่ไม่สะอาด ไข่พยาธิจะออกมากับอุจจาระของผู้ติดเชื้อ และต้องใช้เวลาประมาณ 2-4 สัปดาห์ ในดินจึงจะเจริญเป็นระยะที่สามารถก่อโรคได้ เมื่อคนเผลอกลืนไข่เข้าไป ตัวอ่อนจะฟักในลำไส้ อพยพผ่านตับและปอด ก่อนกลับมาเจริญเป็นตัวเต็มวัยในลำไส้เล็ก

         ดังนั้น การล้างมือก่อนรับประทานอาหาร ล้างผักผลไม้ให้สะอาด ใช้ส้วมที่ถูกสุขลักษณะ และถ่ายพยาธิตามคำแนะนำในพื้นที่เสี่ยง เป็นวิธีป้องกันที่สำคัญที่สุด