ดราม่า ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ นั่งยองไหว้พระ คนติงไม่เหมาะสม เพจดังไขข้อข้องใจ ท่านั่งแบบนี้คนโบราณทำมาเป็น 100 ปี
กลายเป็นอีกหนึ่งมีมสุดแกร่งของ นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าฯ กทม. คนที่ 17 หลังปรากฏภาพขณะกำลังใส่บาตรและนั่งไหว้พระรับศีลรับพรทำบุญในวันเกิด แต่มิวายมีดราม่าเกิดขึ้นจนได้ เมื่อชาวเน็ตบางกลุ่มติงว่าไม่เหมาะสมบ้าง ไม่สมควรบ้าง
ล่าสุด (24 พฤษภาคม 2565) แฟนเพจเฟซบุ๊ก โบราณนานมา ได้มาไขข้อข้องใจของใครหลายคนเกี่ยวกับท่านั่งดังกล่าวว่า ท่านั่งแบบนี้เรียกว่า “นั่งกระโหย่ง” เป็นการนั่งไหว้พระแบบสมัยโบราณตั้งแต่สมัยพุทธกาลที่ค่อย ๆ เลือนหายไปจากสังคมไทย
“ท่าเทพบุตร” และ “ท่าเทพธิดา” เข้ามาแทนที่ กลายเป็นการนั่งกระโหย่งดูไม่สุภาพ
ในประเทศไทยสมัยก่อนใช้ท่านั่งกระโหย่งมานานแล้ว เป็นเรื่องปกติและสุภาพ
แต่เพิ่งมาเปลี่ยนเป็น “ท่าเทพบุตร” และ “ท่าเทพธิดา” ในสมัยรัชกาลที่ 4
ถึง 5 นี้เอง
ในสังคมไทยบัญญัติรู้กันว่าท่าเทพบุตรและท่าเทพธิดานั้นสุภาพเรียบร้อย
พอเห็นพระหรือใครที่นั่งในท่ากระโหย่งพนมมือ ก็มักจะติเตียน
แทนที่จะสอบถามและหาความรู้
พระภิกษุสงฆ์ก็มีการนั่งกระโหย่ง
ท่านั่งสำหรับทำวินัยกรรมของพระภิกษุสงฆ์ในกรณีที่ใช้กราบเรียนและแสดงความเคารพอย่างสูง
เรียกขานในภาษาบาลีว่า “อุกฺกุฏิก” (ukkuṭika) และนิยมแปลไทยว่า
“นั่งกระโหย่ง” เป็นรูปแบบมาตรฐานในการขอพระอุปัชฌาย์ การขอบรรพชา อุปสมบท
และปลงอาบัติ ปรากฏสำนวนในพระวินัยปิฎกหลายแห่งว่า “ปาเท วนฺทิตฺวา
อุกฺกุฏิกํ นิสีทิตฺวา อญฺชลิํ ปคฺคเหตฺวา …” =
กราบแทบเท้าแล้วนั่งกระโหย่งประคองอัญชลี
แถบประเทศเพื่อนบ้านก็ปรากฏท่านั่งยองไหว้พระเช่นกัน
ทางเมียนมาและกัมพูชา ก็มีการนั่งยอง (squatting) โดยฝ่าเท้าราบเต็มบนพื้น
ส้นเท้าชิดก้น เข่าค้ำหน้าอก หลังโก่งงอ
แต่ในประเทศไทยปัจจุบันไม่นิยมใช้ท่านี้ แต่ใช้เป็นท่านั่งคุกเข่าทับสนเท้า
หลักฐานชั้นเก่าแก่ในประเทศไทย เช่น
ภาพจิตรกรรมและประติมากรรมอายุหลายศตวรรษก่อน
ปรากฏว่าท่านั่งยองในวินัยกรรม และบางพื้นที่ก็ยังมีการใช้ท่านี้อยู่
เรียกได้ว่าเป็นท่าที่ใช้แพร่หลายในประเทศพุทธศาสนาสายเถรวาทแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในปัจจุบัน
การนั่งแบบพับเพียบ, ขัดสมาธิ, เทพบุตร หรือเทพธิดา ก็เรียบร้อยดี
ไม่มีการปรับอาบัติในท่านั่งเหล่านี้
แต่ถ้าได้รู้ธรรมเนียมการนั่งกระโหย่งตามพระบาลีแสดงไว้เพื่อสืบทอดต่อไปให้ชนรุ่นหลังได้รู้ได้เห็นไว้ก็คงไม่เสียหาย
เพราะคำว่า “อุกฺกุฏิกํ นิสีทิตฺวา” ในพระไตรปิฎกมีเยอะมาก
และคนไทยส่วนมากยังไม่รู้ว่านั่งอย่างไร
แต่เมียนมาหรือศรีลังกามีให้เห็นโดยทั่วไป ไม่ใช่เรื่องแปลก
การนั่งยอง เป็นท่านั่งที่อยู่คู่มนุษยชาติมาอย่างยาวนาน
ต่อมาโลกตะวันตกได้เปลี่ยนจากนั่งยองเป็นนั่งราบ
จนไม่สามารถนั่งยองเต็มเท้าได้อีก
ส่วนโลกตะวันออกยังคงมีการนั่งยองกันอยู่เป็นปกติ
เมืองไทยแต่ก่อนก็นั่งยองไหว้พระ
มาเปลี่ยนเป็นคุกเข่าเทพบุตร-เทพธิดาในช่วงรัชกาลที่ 4-5 นี้เอง
ขอบคุณข้อมูลจาก เฟซบุ๊ก โบราณนานมา