เปิดตัว นาคาไททัน ชัยภูมิเอนซิส ไดโนเสาร์ชนิดใหม่ลำดับที่ 14 ของไทย ยกเป็นไดโนเสาร์ใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยค้นพบในไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จากแหล่งขุดค้นในชัยภูมิ
ภาพจาก เฟซบุ๊ก พิพิธภัณฑ์พระรามเก้า อพวช. RAMA9 MUSEUM
อพวช. RAMA9 MUSEUM และเฟซบุ๊ก กรมทรัพยากรธรณี ระบุว่า
นาคาไททัน ชัยภูมิเอนซิส (Nagatitan chaiyaphumensis)
เป็นผลงานการค้นพบและศึกษาของทีมนักบรรพชีวินวิทยาจากไทยและสหราชอาณาจักร
นำโดย ดร.ศิตะ มานิตกุล จากศูนย์วิจัยและการศึกษาบรรพชีวินวิทยา
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ร่วมกับ University College London (UCL)
และกรมทรัพยากรธรณี ภายใต้โครงการ Project Thaitan ที่ได้รับทุนสนับสนุนจาก
National Geographic Society
ภาพจาก เฟซบุ๊ก กรมทรัพยากรธรณี
ฟอสซิลดังกล่าวถูกค้นพบที่บ้านพนังเสื่อ
อำเภอหนองบัวระเหว จังหวัดชัยภูมิ ในหมวดหินโคกกรวด กลุ่มหินโคราช
มีอายุอยู่ในช่วงยุคครีเทเชียสตอนต้น ราว 100-115 ล้านปีก่อน
ถือเป็นหมวดหินอายุอ่อนที่สุดที่มีการค้นพบฟอสซิลไดโนเสาร์ในประเทศไทย
ชื่อ
นาคาไททัน มาจากคำว่า นาคา ซึ่งสื่อถึงพญานาคในคติความเชื่อไทย
ผสมกับคำว่า ไททัน ที่หมายถึงยักษ์ใหญ่ในตำนานกรีก ส่วน ชัยภูมิเอนซิส
ตั้งตามจังหวัดชัยภูมิ ซึ่งเป็นแหล่งค้นพบฟอสซิลสำคัญนี้
ภาพจาก เฟซบุ๊ก กรมทรัพยากรธรณี
จากการศึกษาชิ้นส่วนกระดูกมากกว่า
20 ชิ้น นักวิจัยพบว่ามันเป็นไดโนเสาร์กินพืชคอยาว หรือซอโรพอด (Sauropod)
อยู่ในกลุ่ม Titanosauriformes และจัดเป็นกลุ่มย่อย Somphospondylan
titanosauriforms ซึ่งมีความใกล้ชิดกับ “ภูเวียงโกซอรัส”
ไดโนเสาร์คอยาวของไทยที่มีอายุเก่ากว่า
จุดเด่นสำคัญของนาคาไททัน
คือ ขนาดร่างกายอันมหึมา โดยประเมินว่ามีความยาวประมาณ 27-30 เมตร
และมีน้ำหนักราว 26-28 ตัน
นับเป็นไดโนเสาร์ที่ใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยพบในประเทศไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ภาพจาก เฟซบุ๊ก กรมทรัพยากรธรณี
ชิ้นส่วนฟอสซิลสำคัญที่ค้นพบซึ่งเป็นชิ้นส่วนจากไดโนเสาร์เพียง 1 ตัว ได้แก่
– กระดูกสันหลัง 4 ชิ้น
– กระดูกเชิงกราน
– กระดูกซี่โครงอย่างน้อย 6 ชิ้น
– กระดูกขาหน้าขวาท่อนบน ยาว 178 เซนติเมตร
– กระดูกต้นขาหลังข้างขวา ยาวประมาณ 2 เมตร
ภาพจาก เฟซบุ๊ก กรมทรัพยากรธรณี
จุดเริ่มต้นของการค้นพบเกิดขึ้นในปี
พ.ศ. 2559 หลัง นายถนอม หลวงนันท์ ชาวบ้านในพื้นที่ สังเกตพบฟอสซิล
ก่อนแจ้งกรมทรัพยากรธรณีเข้าตรวจสอบและขุดค้นเพิ่มเติม
จนนำไปสู่การศึกษาวิจัยอย่างต่อเนื่อง
ต่อมาพื้นที่ดังกล่าวได้รับการพัฒนาเป็นแหล่งเรียนรู้ไดโนเสาร์บ้านพนังเสื่อ
ขณะที่ฟอสซิลบางส่วนถูกนำไปเก็บรักษาไว้ที่พิพิธภัณฑ์สิรินธร
จังหวัดกาฬสินธุ์
ภาพจาก เฟซบุ๊ก กรมทรัพยากรธรณี
ภาพจาก เฟซบุ๊ก กรมทรัพยากรธรณี
ขอบคุณข้อมูลจาก พิพิธภัณฑ์พระรามเก้า อพวช. RAMA9 MUSEUM, กรมทรัพยากรธรณี
