หลายคนมักสับสนระหว่าง “ไฝ” และ “ขี้แมลงวัน” เนื่องจากมีลักษณะเป็นจุดสีเข้มบนผิวหนังที่คล้ายคลึงกันมาก อย่างไรก็ตาม ในทางการแพทย์ผิวหนัง ทั้งสองชนิดมีความแตกต่างกันทั้งในด้านโครงสร้างของเซลล์และลักษณะทางกายภาพที่ปรากฏ ซึ่งการแยกแยะให้ออกมีความสำคัญต่อการเฝ้าระวังความเสี่ยงของมะเร็งผิวหนังในอนาคต
ข้อมูลจากสถาบันโรคผิวหนังระบุว่า ทั้งไฝและขี้แมลงวันเกิดจากการรวมตัวของเซลล์สร้างเม็ดสี (Melanocytes) แต่มีลักษณะการเติบโตที่แตกต่างกัน โดยสามารถจำแนกความแตกต่างที่ชัดเจนได้ดังนี้
ไฝเกิดจากการรวมตัวของเซลล์ไฝ (Nevus Cells) ในชั้นผิวหนังที่ลึกกว่าขี้แมลงวัน
มีลักษณะสำคัญคือ:
ไฝ
ขี้แมลงวันเกิดจากการเพิ่มขึ้นของเซลล์สร้างเม็ดสีในชั้นผิวหนังกำพร้า (ชั้นตื้น)
มักมีลักษณะดังนี้:
ขี้แมลงวัน
| หัวข้อเปรียบเทียบ | ไฝ (Mole) | ขี้แมลงวัน (Lentigo) |
|---|---|---|
| ลักษณะผิวสัมผัส | มีทั้งเรียบและนูนชัดเจน | ราบเรียบไปกับผิวหนัง |
| ความลึก | อยู่ลึกถึงชั้นหนังแท้ | อยู่ตื้นในชั้นหนังกำพร้า |
| เส้นขน | มักพบเส้นขนงอกออกมา | ไม่พบเส้นขน |
| ความเสี่ยงอันตราย | มีโอกาสเปลี่ยนเป็นมะเร็งได้ | มักไม่เป็นอันตราย |
แม้ว่าส่วนใหญ่จะเป็นเพียงเรื่องความสวยความงาม แต่ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคผิวหนังแนะนำให้สังเกตความผิดปกติโดยใช้หลัก ABCDE หากไฝหรือขี้แมลงวันมีลักษณะ ขอบไม่เรียบ (Border), สีไม่สม่ำเสมอ (Color), ขนาดใหญ่กว่า 6 มิลลิเมตร (Diameter) หรือมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว (Evolving) เช่น คัน มีเลือดออก หรือโตไวผิดปกติ ควรรีบพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยทันที
มะเร็งผิวหนัง