ภาพแผนที่โลกที่มีจุดสีแดงมากมายกระจายทั่วโลก กลายเป็นภาพไวรัลที่ถูกแชร์อย่างกว้างขวาง ซึ่งจุดสีแดงดังกล่าวคือ “จุดเหนือจุดศูนย์กลางแผ่นดินไหว” ที่ตรวจวัดได้ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา ตั้งแต่ 2015 ถึง 2025 ภาพนี้สะท้อนว่าโลกของเราเกิดการสั่นสะเทือนตลอดเวลา แต่หลายครั้งอาจจะเล็กจนมนุษย์ไม่รู้สึก
เมื่อพิจารณาแผนที่แผ่นดินไหวโลก 2015–2025 จะพบว่าจุดสีแดงไม่ได้กระจายแบบสุ่ม แต่เรียงตัวตามแนวขอบของแผ่นเปลือกโลกอย่างชัดเจน โดยเฉพาะบริเวณ “วงแหวนแห่งไฟ” รอบมหาสมุทรแปซิฟิก ซึ่งเป็นพื้นที่ที่เกิดแผ่นดินไหวและภูเขาไฟมากที่สุดในโลก
นอกจากนี้ยังพบความหนาแน่นในแนวเทือกเขาแอลป์-หิมาลัย และแนวสันเขากลางมหาสมุทรแอตแลนติก ซึ่งเป็นบริเวณที่แผ่นเปลือกโลกเคลื่อนที่เข้าหากัน แยกออกจากกัน หรือมุดตัวใต้กันและกัน ทำให้เกิดการปลดปล่อยพลังงานใต้พื้นโลกอยู่ตลอดเวลา
ข้อมูลแผ่นดินไหวโลก 2015-2025 แสดงให้เห็นจุดจำนวนมหาศาล ซึ่งในความเป็นจริงแล้วโลกมีแผ่นดินไหวเกิดขึ้นหลายแสนครั้งต่อปี แต่ส่วนใหญ่เป็นแผ่นดินไหวขนาดเล็กที่มนุษย์ไม่สามารถรับรู้ได้ เครื่องมือทางวิทยาศาสตร์เท่านั้นที่สามารถตรวจจับได้
เหตุการณ์ที่สร้างความเสียหายรุนแรง เช่น แผ่นดินไหวขนาดใหญ่หรือสึนามิ มีสัดส่วนเพียงเล็กน้อยเมื่อเทียบกับจำนวนทั้งหมดที่เกิดขึ้นในแต่ละปี
เมื่อซูมดูบริเวณเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จากแผนที่แผ่นดินไหวโลก 2015–2025 จะเห็นว่าอินโดนีเซียและฟิลิปปินส์มีจุดแผ่นดินไหวหนาแน่นมาก เนื่องจากตั้งอยู่บนรอยต่อของแผ่นเปลือกโลกหลายแผ่น ขณะที่ประเทศไทยนั้นแทบไม่มีศูนย์กลางแผ่นดินไหวเลย
ประเทศไทยตั้งอยู่บนแผ่นยูเรเซีย ซึ่งมีความเสถียรมากกว่าพื้นที่แนววงแหวนแห่งไฟ อย่างไรก็ตาม ภายในประเทศยังคงมี “รอยเลื่อนมีพลัง” อยู่หลายแนว โดยเฉพาะในภาคเหนือและตะวันตก ทำให้ยังมีโอกาสเกิดแผ่นดินไหวได้ แม้จะไม่รุนแรงเท่าประเทศเพื่อนบ้าน
แม้ประเทศไทยจะไม่ได้ตั้งอยู่บนรอยต่อของแผ่นเปลือกโลกโดยตรง แต่ยังสามารถรับรู้แรงสั่นสะเทือนจากแผ่นดินไหวในประเทศใกล้เคียงได้ โดยเฉพาะเมียนมาและอินโดนีเซีย ซึ่งอยู่ไม่ไกลจากไทยมากนัก
นอกจากนี้ พื้นที่ฝั่งทะเลอันดามันยังมีความเสี่ยงต่อคลื่นสึนามิ หากเกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ใต้ทะเลในมหาสมุทรอินเดีย ดังที่เคยเกิดเหตุการณ์ใหญ่ในอดีต จึงไม่ควรมองข้ามการเตรียมความพร้อม
ประเทศไทยอยู่ในวงสีน้ำเงิน
แผนที่แผ่นดินไหวโลก 2015–2025 ไม่ได้เป็นเพียงภาพกราฟิก แต่คือหลักฐานสำคัญที่แสดงให้เห็นว่าโลกของเรามีการเคลื่อนไหวตลอดเวลา แม้ประเทศไทยจะอยู่ในโซนความเสี่ยงต่ำกว่า แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าจะปลอดภัย 100%
การออกแบบอาคารให้รองรับแรงสั่นสะเทือน การติดตามข่าวสาร และการมีระบบเตือนภัยที่มีประสิทธิภาพ คือสิ่งสำคัญที่จะช่วยลดความเสี่ยง และเปลี่ยนความ “โชคดี” ให้กลายเป็นความปลอดภัยอย่างยั่งยืนในอนาคต