เป็นคำถามที่หลายบ้านสงสัย โดยเฉพาะช่วงอากาศร้อนที่ต้องเปิดพัดลมแทบทั้งวัน หลายคนอาจคิดว่าเปิดพัดลมเบาๆ สองตัว น่าจะประหยัดกว่าเปิดแรงๆ ตัวเดียว แต่ในความเป็นจริงอาจไม่เป็นแบบนั้นเสมอไป
หากดูตามหลักการใช้พลังงานไฟฟ้า ส่วนใหญ่แล้ว การเปิดพัดลมเบอร์ 1 สองตัว มักกินไฟมากกว่าเปิดพัดลมเบอร์ 3 ตัวเดียว เพราะมีมอเตอร์ทำงานพร้อมกันถึง 2 เครื่อง
โดยปัจจุบันพัดลมบางรุ่นอาจมีมากกว่า 3 เบอร์ แต่บทความนี้จะเทียบถึงเพียงเบอร์ 3 เท่านั้น เนื่องจากพัดลมส่วนใหญ่ในตลาดมักมีถึงเบอร์ 3
พัดลมทุกเครื่องใช้พลังงานจากมอเตอร์ในการหมุนใบพัด แม้จะเปิดเบอร์ต่ำ แต่เมื่อมี 2 เครื่องทำงานพร้อมกัน ก็ต้องใช้ไฟรวมกันมากขึ้น
ตัวอย่างพัดลมบ้านทั่วไป ขนาด 16 นิ้ว อาจใช้ไฟโดยประมาณดังนี้
เมื่อนำมาเปรียบเทียบ
จากตัวอย่างนี้ จะเห็นว่าเปิดเบอร์ 1 สองตัว ใช้ไฟมากกว่าชัดเจน
หากเปิดวันละ 8 ชั่วโมง และคิดค่าไฟเฉลี่ยหน่วยละ 4.5 บาท
ส่วนต่างอาจดูไม่มากต่อวัน แต่ถ้าเปิดทุกวันทั้งเดือน ก็สะสมเป็นค่าไฟเพิ่มขึ้นได้
แม้จะกินไฟมากกว่า แต่การเปิดพัดลม 2 ตัวอาจเหมาะกว่าในบางสถานการณ์ เช่น
หากเปิดตัวเดียวแรงมาก แต่ลมไปไม่ทั่วห้อง การใช้ 2 ตัวอาจช่วยให้เย็นสบายกว่า แม้ค่าไฟสูงขึ้นเล็กน้อย
อย่างไรก็ตาม พัดลมแต่ละรุ่นกินไฟไม่เท่ากัน บางรุ่นเป็นมอเตอร์ DC หรือรุ่นประหยัดไฟเบอร์ 5 ใช้ไฟน้อยกว่าพัดลมทั่วไปมาก
วิธีเช็กที่แม่นที่สุด คือดูฉลากหลังเครื่องหรือคู่มือ จะระบุค่ากำลังไฟเป็น “วัตต์ (W)” ยิ่งตัวเลขสูง ยิ่งใช้ไฟมาก
โดยทั่วไป เปิดพัดลมเบอร์ 1 สองตัว มักกินไฟมากกว่าเปิดพัดลมเบอร์ 3 ตัวเดียว เพราะมีมอเตอร์ทำงานพร้อมกัน 2 เครื่อง
แต่หากต้องการความเย็นทั่วห้อง หรือใช้งานหลายคน การเปิด 2 ตัวอาจตอบโจทย์เรื่องความสบายมากกว่า ส่วนใครเน้นประหยัดไฟ เปิดตัวเดียวให้เหมาะกับการใช้งานจะคุ้มค่ากว่า