วงการภาพยนตร์ไทยสูญเสียบุคคลสำคัญอีกครั้ง เมื่อ “เปี๊ยก โปสเตอร์” หรือ สมบูรณ์สุข นิยมศิริ ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ภาพยนตร์และละครโทรทัศน์) พ.ศ. 2558 เสียชีวิตอย่างสงบด้วยโรคชรา เมื่อวันที่ 24 กันยายน 2569 เวลา 13.15 น. สิริอายุ 93 ปี โดยครอบครัวเป็นผู้แจ้งข่าวการจากไป
ชื่อของ “เปี๊ยก โปสเตอร์” ถือเป็นอีกหนึ่งบุคคลที่มีบทบาทสำคัญต่อประวัติศาสตร์ภาพยนตร์ไทย ทั้งในฐานะ ศิลปินผู้สร้างสรรค์ใบปิดภาพยนตร์ ผู้กำกับภาพยนตร์ นักเขียน และผู้มีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ฟิล์มภาพยนตร์ไทย ตลอดเส้นทางการทำงาน เขาสร้างสรรค์ผลงานใบปิดภาพยนตร์มาแล้วมากกว่า 1,000 เรื่อง และฝากผลงานกำกับที่กลายเป็นส่วนหนึ่งของความทรงจำของคนดูหนังไทยหลายยุค
สมบูรณ์สุข นิยมศิริ หรือ “เปี๊ยก โปสเตอร์” เกิดเมื่อวันที่ 18 ตุลาคม พ.ศ. 2475 ที่จังหวัดเชียงใหม่ และศึกษาด้านศิลปะจากโรงเรียนเพาะช่าง ก่อนเริ่มต้นเส้นทางการทำงานด้านศิลปะในช่วง พ.ศ. 2496 โดยทำงานเป็นช่างเขียนที่ร้านไพบูลย์การช่าง รับเขียนป้ายโฆษณาและวาดภาพปกนิตยสาร
ต่อมาเขาเริ่มนำทักษะด้านการวาดภาพด้วย สีโปสเตอร์ มาสร้างสรรค์งานคัทเอาต์และใบปิดภาพยนตร์ ซึ่งในเวลานั้นศิลปินหลายคนยังนิยมใช้สีน้ำมันในการสร้างสรรค์ผลงาน ชื่อ “เปี๊ยก” จึงปรากฏอยู่บนใบปิดภาพยนตร์จำนวนมาก ก่อนที่เขาจะได้รับฉายาว่า “เปี๊ยก โปสเตอร์” และกลายเป็นชื่อที่คนในวงการภาพยนตร์รู้จักกันอย่างกว้างขวาง
ผลงานของเปี๊ยก โปสเตอร์ มีส่วนสร้างเอกลักษณ์ให้กับใบปิดภาพยนตร์ไทยในยุคฟิล์ม 16 มม. โดยมีผลงานที่เป็นที่รู้จัก เช่น เล็บครุฑ, แสงสูรย์, ธนูทอง และเสือเหลือง รวมถึงภาพยนตร์อีกจำนวนมากที่เขาถ่ายทอดบุคลิกของนักแสดงและบรรยากาศของเรื่องราวออกมาผ่านงานวาด
ด้วยลายเส้นและวิธีการนำเสนอที่มีเอกลักษณ์ ทำให้ผลงานของเขากลายเป็นแรงบันดาลใจให้ศิลปินรุ่นหลังในวงการวาดใบปิดภาพยนตร์อีกหลายคน โดยชื่อของ “เปี๊ยก โปสเตอร์” จึงไม่ได้เป็นเพียงชื่อของศิลปินคนหนึ่ง แต่ยังกลายเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์ศิลปะใบปิดหนังไทย
นอกจากงานศิลปะแล้ว เปี๊ยก โปสเตอร์ ยังมีความผูกพันกับวงการภาพยนตร์ในอีกหลายบทบาท ในปี พ.ศ. 2511 เขาร่วมกับเพื่อนทำหนังสือเกี่ยวกับภาพยนตร์ไทยชื่อ “ดาราภาพ” โดยอาศัยประสบการณ์จากการคลุกคลีอยู่กับกองถ่ายและนักแสดง เพื่อเก็บข้อมูลและภาพสำหรับนำเสนอในหนังสือ
จากการทำงานด้านหนังสือและการใกล้ชิดกับวงการภาพยนตร์ ทำให้เปี๊ยก โปสเตอร์ ก้าวเข้าสู่เส้นทางผู้กำกับภาพยนตร์ในเวลาต่อมา เขาต้องการพัฒนารูปแบบการสร้างหนังไทยจากระบบ 16 มม. ไปสู่ระบบ 35 มม. พร้อมเสียงในฟิล์ม จึงเดินทางไปอบรมและดูงานด้านการสร้างภาพยนตร์ที่ประเทศญี่ปุ่นเป็นเวลาประมาณ 4 เดือน ก่อนกลับมาสร้างภาพยนตร์เรื่องแรกในชีวิต
ปี พ.ศ. 2513 เปี๊ยก โปสเตอร์ เปิดกล้องกำกับภาพยนตร์เรื่องแรกคือ “โทน” ซึ่งออกฉายที่โรงภาพยนตร์เฉลิมไทยในเดือนสิงหาคมปีเดียวกัน ภาพยนตร์ประสบความสำเร็จและได้รับความสนใจจากผู้ชม ด้วยรูปแบบการสร้างและการเล่าเรื่องที่แตกต่างจากภาพยนตร์ระบบ 16 มม. ที่ได้รับความนิยมในช่วงเวลานั้น
หลังจากนั้นเขายังคงทำงานกำกับภาพยนตร์อย่างต่อเนื่องเป็นเวลาหลายทศวรรษ มีผลงานที่เป็นที่จดจำจำนวนมาก อาทิ ดวง, ชู้, วัยอลวน, วัยระเริง, ข้างหลังภาพ, บินแหลก และสะพานรักสารสิน โดยผลงานกำกับเรื่องสุดท้ายคือ “บินแหลก” ซึ่งออกฉายใน พ.ศ. 2538
พื้นฐานจากการเป็นศิลปินด้านทัศนศิลป์ถูกนำมาประยุกต์ใช้กับการทำภาพยนตร์ของเปี๊ยก โปสเตอร์ ทั้งในเรื่องการออกแบบภาพ การเตรียมงาน และการวางแผนก่อนถ่ายทำ โดยมีการกล่าวถึงบทบาทของเขาในการนำแนวคิดเรื่อง สตอรีบอร์ด (Storyboard) มาใช้ในการวางแผนกระบวนการสร้างภาพยนตร์ไทยอย่างเป็นระบบ
แนวทางดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า สำหรับเปี๊ยก โปสเตอร์ ภาพยนตร์ไม่ได้มีเพียงเรื่องของการเล่าเรื่อง แต่ยังเกี่ยวข้องกับการออกแบบภาพและการเตรียมงานตั้งแต่ก่อนเริ่มถ่ายทำ ซึ่งเป็นแนวคิดที่สอดคล้องกับพื้นฐานการทำงานด้านศิลปะของเขา
นอกจากสร้างผลงานภาพยนตร์แล้ว เปี๊ยก โปสเตอร์ ยังมีบทบาทด้านการอนุรักษ์มรดกภาพยนตร์ไทย โดยเป็นหนึ่งในคณะกรรมการโครงการจัดตั้ง หอภาพยนตร์แห่งชาติ เมื่อปี พ.ศ. 2527 และเป็นผู้บริจาคฟิล์มภาพยนตร์ให้แก่หอภาพยนตร์แห่งชาติเป็นรายแรก เมื่อวันที่ 10 กันยายน พ.ศ. 2527
หลังจากนั้นเขายังคงมอบฟิล์ม เอกสาร อุปกรณ์ และสิ่งของที่เกี่ยวข้องกับการทำงานภาพยนตร์ให้แก่หอภาพยนตร์อย่างต่อเนื่อง เพื่อให้หลักฐานและความทรงจำเกี่ยวกับวงการภาพยนตร์ไทยได้รับการเก็บรักษาและส่งต่อให้คนรุ่นหลัง
แม้จะมีชื่อเสียงจากงานกำกับและงานศิลปะใบปิด แต่เปี๊ยก โปสเตอร์ ก็เคยมีผลงานด้านการแสดงเช่นกัน โดยในปี พ.ศ. 2554 เขารับบท “ลุงเทือง” ในภาพยนตร์เรื่อง “Top Secret วัยรุ่นพันล้าน” และได้รับรางวัลนักแสดงสมทบชายยอดเยี่ยมจากชมรมวิจารณ์บันเทิง
ก่อนหน้านั้นเขาเคยปรากฏตัวในภาพยนตร์เรื่อง “งูผี” ซึ่งออกฉายใน พ.ศ. 2509 โดยรับบทเป็นตัวประกอบในฉากคนจับงู ถือเป็นอีกหนึ่งมุมของศิลปินที่มีความผูกพันกับวงการภาพยนตร์ไทยมาอย่างยาวนาน
ภาพจาก Top Secret วัยรุ่นพันล้าน
ตลอดเส้นทางการทำงาน เปี๊ยก โปสเตอร์ ได้รับรางวัลและการยกย่องหลายรายการ ทั้งในฐานะผู้กำกับ ศิลปิน และนักแสดง อาทิ
ตลอดชีวิตการทำงาน “เปี๊ยก โปสเตอร์” ทำงานอยู่กับภาพยนตร์ในหลากหลายบทบาท ตั้งแต่ศิลปินวาดใบปิด นักเขียน ผู้กำกับ ไปจนถึงนักแสดงและผู้สนับสนุนการอนุรักษ์ฟิล์มไทย ผลงานใบปิดกว่า 1,000 เรื่องและภาพยนตร์ที่เขาสร้างสรรค์จึงเป็นส่วนหนึ่งของหน้าประวัติศาสตร์วงการบันเทิงไทย
การจากไปของ สมบูรณ์สุข นิยมศิริ หรือ “เปี๊ยก โปสเตอร์” ในวัย 93 ปี จึงนับเป็นการสูญเสียบุคลากรสำคัญของวงการภาพยนตร์ไทย แต่ผลงาน ศิลปะ และเรื่องราวที่เขาทิ้งไว้ตลอดเส้นทางกว่า 7 ทศวรรษ จะยังคงเป็นหลักฐานสำคัญที่ช่วยให้คนรุ่นหลังได้รู้จักและจดจำยุคหนึ่งของภาพยนตร์ไทย