อยากเพิ่มโปรตีน แต่กลัวเกาต์กำเริบ หลายคนจึงลังเลระหว่าง เต้าหู้กับไข่ต้ม ซึ่งปรุงได้ง่ายและไม่ต้องใช้น้ำมัน คำตอบคือทั้งสองอย่างเป็นส่วนหนึ่งของอาหารสำหรับคนเป็นเกาต์ได้ หากเทียบเฉพาะพิวรีน ไข่ต้มได้เปรียบเพราะมีน้อยมาก ส่วนเต้าหู้ให้โปรตีนจากพืช ไม่มีคอเลสเตอรอล และบางชนิดให้โปรตีนต่อ 100 กรัมมากกว่าไข่ต้มด้วย
โรคเกาต์เกิดจากการสะสมของผลึกยูเรตในข้อ ทำให้มีอาการปวด บวม แดง และอักเสบ ร่างกายสร้างกรดยูริกจากกระบวนการสลายพิวรีน ซึ่งมีอยู่ทั้งในร่างกายและอาหาร การเลือกแหล่งโปรตีนจึงควรพิจารณาปริมาณพิวรีนร่วมด้วย โดยเฉพาะเมื่อกินแทนเครื่องในหรือเนื้อสัตว์บางชนิดที่มีพิวรีนสูง
ไข่และเต้าหู้เป็นทางเลือกที่หยิบมาจัดมื้อได้สะดวก ทั้งสองอย่างให้กรดอะมิโนจำเป็นครบ แต่ปริมาณโปรตีน ไขมัน และพลังงานต่างกันตามชนิดอาหารและปริมาณที่กิน สำหรับเต้าหู้ ความแน่นและปริมาณน้ำในเนื้อเต้าหู้ทำให้ตัวเลขโภชนาการต่างกันมาก จึงควรดูฉลากของผลิตภัณฑ์ที่ซื้อประกอบ
ตารางนี้ใช้ข้อมูลอ้างอิงจาก USDA FoodData Central เปรียบเทียบ เต้าหู้ถั่วเหลืองเนื้อแน่นชนิดใช้แคลเซียมซัลเฟตในการทำให้จับตัว กับ ไข่ไก่ต้มสุกทั้งฟอง โดยไข่ 100 กรัมคิดเป็นประมาณ 2 ฟองใหญ่หลังปอกเปลือก ตัวเลขของเต้าหู้เป็นข้อมูลผลิตภัณฑ์ตัวอย่าง จึงอาจต่างจากเต้าหู้ขาวแข็ง เต้าหู้อ่อน หรือเต้าหู้แต่ละยี่ห้อที่ขายในไทย
| สารอาหารต่อ 100 กรัม | เต้าหู้เนื้อแน่นตามข้อมูลอ้างอิง | ไข่ไก่ต้มสุกทั้งฟอง |
|---|---|---|
| พลังงาน | 144 กิโลแคลอรี | 155 กิโลแคลอรี |
| โปรตีน | 17.3 กรัม | 12.6 กรัม |
| ไขมันทั้งหมด | 8.7 กรัม | 10.6 กรัม |
| ไขมันอิ่มตัว | 1.3 กรัม | 3.3 กรัม |
| คาร์โบไฮเดรต | 2.8 กรัม | 1.1 กรัม |
| ใยอาหาร | 2.3 กรัม | 0 กรัม |
| คอเลสเตอรอล | 0 มิลลิกรัม | 373 มิลลิกรัม |
ถ้าเทียบตามตัวอย่างนี้ เต้าหู้ได้โปรตีนมากกว่าและมีไขมันอิ่มตัวต่ำกว่า ส่วนไข่ต้มฟองใหญ่ 1 ฟอง น้ำหนักส่วนที่กินได้ประมาณ 50 กรัม ให้โปรตีนราว 6.3 กรัม และพลังงานประมาณ 78 กิโลแคลอรี อย่างไรก็ตาม เต้าหู้ที่เนื้อนิ่มหรือมีน้ำมากอาจให้โปรตีนต่อ 100 กรัมน้อยกว่าตัวอย่างในตาราง จึงสรุปว่าเต้าหู้ทุกชนิดโปรตีนสูงกว่าไข่ต้มไม่ได้
ข้อมูลวิเคราะห์อาหารที่ตีพิมพ์ในวารสาร Biological and Pharmaceutical Bulletin พบว่าไข่ไก่มีพิวรีนน้อยมาก ส่วนเต้าหู้และผลิตภัณฑ์ถั่วเหลืองมีพิวรีนแตกต่างกันตามชนิดและกระบวนการผลิต หากเป้าหมายคือเพิ่มโปรตีนโดยรับพิวรีนให้น้อยที่สุด ไข่ต้มจึงเป็นตัวเลือกที่ได้เปรียบในข้อนี้
สำหรับเต้าหู้ แนวทางโภชนาการของ BC Renal สนับสนุนให้คนเป็นเกาต์เลือกโปรตีนจากพืช รวมถึงเต้าหู้ ถั่ว และเมล็ดพืช โดยหลักฐานเรื่องพิวรีนจากพืชมีความสัมพันธ์กับเกาต์ต่างจากอาหารสัตว์พิวรีนสูง คนเป็นเกาต์จึงสามารถกินเต้าหู้ในปริมาณเหมาะสมและใช้แทนเนื้อสัตว์บางมื้อได้
เต้าหู้ใช้วิธีนึ่ง ต้ม หรืออุ่นให้สุกตามคำแนะนำบนบรรจุภัณฑ์ ส่วนไข่ต้มควรปรุงให้สุก หากอยากเพิ่มรสชาติ ใช้ขิง ต้นหอม หรือพริกไทยในปริมาณพอเหมาะ แล้วเติมน้ำจิ้มหรือซีอิ๊วแต่น้อย การเลือกไม่ทอดช่วยควบคุมพลังงานและไขมันที่เติมระหว่างปรุงได้
หากมื้อนั้นมีเนื้อสัตว์มากอยู่แล้ว ลองลดเนื้อสัตว์ลงแล้วเติมเต้าหู้หรือไข่ต้ม เช่น เปลี่ยนบางมื้อเป็นเต้าหู้นึ่งคู่ผักกับข้าว หรือเพิ่มไข่ต้มในสลัดแทนเครื่องใน การจัดสัดส่วนเช่นนี้ช่วยให้เพิ่มความหลากหลายของโปรตีนและควบคุมพลังงานรวมได้ง่ายขึ้น
แนวทางการดูแลเกาต์แนะนำให้จำกัดแอลกอฮอล์และเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลฟรุกโตสสูง รวมถึงดื่มน้ำให้เพียงพอตามสุขภาพของแต่ละคน ผู้ที่แพทย์สั่งจำกัดน้ำควรยึดปริมาณที่ได้รับคำแนะนำ หากต้องลดน้ำหนัก ให้ลดอย่างค่อยเป็นค่อยไปและกินอาหารสม่ำเสมอ
อาหารช่วยสนับสนุนการควบคุมเกาต์ แต่ผู้ป่วยจำนวนมากยังต้องใช้ยาลดกรดยูริกและติดตามผลเลือดตามแผนของแพทย์ หากได้รับยาอยู่ ให้ใช้ยาตามคำสั่งและปรึกษาแพทย์เมื่อมีอาการกำเริบ การกินไข่ต้มหรือเต้าหู้เพียงอย่างเดียวไม่สามารถบอกได้ว่าระดับกรดยูริกอยู่ในเป้าหมายหรือไม่
หากตัดสินเฉพาะเรื่องพิวรีน ไข่ต้มชนะ เพราะมีพิวรีนน้อยมาก ส่วนเต้าหู้เนื้อแน่นตามข้อมูลตัวอย่างได้เปรียบเรื่องโปรตีนต่อ 100 กรัม ไขมันอิ่มตัว และการไม่มีคอเลสเตอรอล ทั้งสองอย่างจึงเหมาะนำมาสลับกันกิน โดยเลือกปริมาณตามความต้องการโปรตีนและโรคร่วมของตัวเอง
สำหรับคนเป็นเกาต์ที่ต้องการเสริมโปรตีน เริ่มจากไข่ต้มในมื้อที่ต้องการความสะดวก และใช้เต้าหู้ถั่วเหลืองแทนเนื้อสัตว์บางมื้อได้ ควบคู่กับลดเครื่องดื่มหวาน จำกัดแอลกอฮอล์ และติดตามกรดยูริกตามนัด จะช่วยให้การเลือกอาหารตอบโจทย์ทั้งโภชนาการและการดูแลเกาต์ในระยะยาว