กรณีลูกค้าร้านก๋วยเตี๋ยวแห่งหนึ่งใน จ.อุดรธานี มีอาการผิดปกติหลังรับประทานอาหาร จนต้องนำส่งโรงพยาบาล รวมป่วย 14 ราย ยังเป็นเหตุการณ์ที่หลายคนติดตาม เพราะต้นตอถูกโยงไปถึง “ผงสีขาวคล้ายเกลือ” ที่ถูกนำมาใช้ปรุงอาหารโดยเข้าใจว่าเป็นเกลือ
ล่าสุด ศ.ดร.เจษฎา เด่นดวงบริพันธ์ อาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้โพสต์ถึงประเด็นดังกล่าวผ่านเฟซบุ๊ก โดยสังเกตว่า ผงดังกล่าวอาจเป็น โซเดียมไนไตรท์ เนื่องจากมีการส่งยาต้านพิษ เมทิลีนบลู ไปใช้รักษาผู้ป่วยอาการรุนแรง อย่างไรก็ตาม ข้อสรุปที่ชัดเจนยังต้องรอผลตรวจพิสูจน์จากเจ้าหน้าที่
ศ.ดร.เจษฎาให้ข้อมูลผ่านเฟซบุ๊ก Jessada Denduangboripant ว่า หากมีการใช้เมทิลีนบลูเป็นยาต้านพิษ ก็ทำให้ตั้งข้อสังเกตได้ว่า ผงคล้ายเกลือที่เกี่ยวข้องกับเหตุผู้ป่วยกินก๋วยเตี๋ยว อาจเป็นโซเดียมไนไตรท์ เพราะอาการที่ถูกรายงานออกมาสอดคล้องกับการได้รับสารกลุ่มนี้ในปริมาณมาก
โซเดียมไนไตรท์เป็นสารเคมีที่ถูกใช้ในอุตสาหกรรมอาหารบางประเภท เช่น อาหารแปรรูป เพื่อช่วยถนอมอาหารและคงสีของผลิตภัณฑ์ แต่ต้องอยู่ภายใต้ข้อกำหนดที่ควบคุมอย่างเหมาะสม หากได้รับมากเกินไปอาจเป็นอันตรายรุนแรงต่อร่างกายได้
ข้อมูลจากศูนย์พิษวิทยารามาธิบดี คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี ระบุว่า การได้รับไนไตรท์มากเกินไปอาจทำให้เกิดภาวะเมทฮีโมโกลบินในเลือดสูง ซึ่งเป็นภาวะที่ทำให้เลือดลำเลียงออกซิเจนไปเลี้ยงร่างกายได้ลดลง
เมื่อร่างกายได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอ ผู้ป่วยอาจมีอาการปวดศีรษะ วิงเวียน คลื่นไส้ อาเจียน หัวใจเต้นเร็ว หายใจลำบาก ผิวหนังหรือริมฝีปากเขียวคล้ำ และในกรณีรุนแรงอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้
เมทิลีนบลูเป็นสารที่หลายคนอาจคุ้นชื่อในฐานะสีย้อมหรือสารที่ใช้ในห้องปฏิบัติการ แต่ในทางการแพทย์ยังมีบทบาทเป็นยาต้านพิษสำคัญในผู้ป่วยบางรายที่เกิดภาวะเมทฮีโมโกลบินในเลือดสูง
ข้อมูลจากศูนย์พิษวิทยารามาธิบดีระบุว่า เมทิลีนบลูสามารถใช้รักษาภาวะเมทฮีโมโกลบินในเลือดสูงได้ โดยช่วยให้เม็ดเลือดกลับมาทำหน้าที่ลำเลียงออกซิเจนได้ดีขึ้น ทั้งนี้ การใช้ยาดังกล่าวต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์เท่านั้น
แม้ข้อสังเกตของ ศ.ดร.เจษฎาจะช่วยอธิบายทิศทางของการรักษาและความเป็นไปได้ของสารที่เกี่ยวข้อง แต่เหตุการณ์ก๋วยเตี๋ยวอุดรธานียังต้องรอผลตรวจจากห้องปฏิบัติการเพื่อยืนยันอย่างเป็นทางการว่า วัตถุสีขาวที่ถูกเข้าใจว่าเป็นเกลือคือสารชนิดใด
สิ่งที่ชัดเจนจากกรณีนี้คือ วัตถุดิบที่ไม่ทราบแหล่งที่มา ไม่ควรถูกนำมาใช้ประกอบอาหารโดยเด็ดขาด แม้จะมีลักษณะ สี หรือรสคล้ายเครื่องปรุงทั่วไป เพราะสารบางชนิดอาจให้รสเค็มหรือมีหน้าตาคล้ายเกลือ แต่เป็นอันตรายต่อชีวิตได้
กรณีผู้ป่วย 13 รายหลังรับประทานก๋วยเตี๋ยวใน จ.อุดรธานี ทำให้เกิดข้อสงสัยว่า ผงสีขาวคล้ายเกลือที่นำไปใช้ปรุงอาหารอาจเกี่ยวข้องกับสารโซเดียมไนไตรท์ หลังมีข้อมูลเรื่องการใช้เมทิลีนบลูเป็นยาต้านพิษในผู้ป่วยอาการรุนแรง
อย่างไรก็ตาม ขณะนี้ยังควรรอผลตรวจพิสูจน์จากเจ้าหน้าที่เพื่อยืนยันข้อเท็จจริง ส่วนบทเรียนสำคัญของเหตุการณ์นี้คือ ร้านอาหารและครัวเรือนต้องใช้วัตถุดิบที่มีฉลาก แหล่งที่มาชัดเจน และไม่ควรนำของที่เก็บได้หรือไม่ทราบชนิดมาใช้ปรุงอาหาร เพราะความเข้าใจผิดเพียงครั้งเดียวอาจนำไปสู่เหตุร้ายแรงได้