หลายคนที่ใส่ใจสุขภาพอาจเคยสงสัยว่า “ไข่” ที่ปรุงสุกในระดับต่างกัน ไม่ว่าจะเป็นไข่ดิบ ไข่ลวก หรือไข่ต้มสุก โปรตีนที่ได้รับนั้นเท่ากันหรือไม่ และแบบไหนกันแน่ที่ร่างกายดูดซึมได้ดีที่สุด
คำตอบคือ แม้ปริมาณโปรตีนโดยรวมในไข่ 1 ฟองจะใกล้เคียงกัน แต่ “ระดับความสุก” กลับมีผลต่อการดูดซึมและการใช้ประโยชน์ของโปรตีนในร่างกายอย่างมีนัยสำคัญ
โดยทั่วไป ไข่ 1 ฟองให้โปรตีนประมาณ 6–7 กรัม ไม่ว่าจะนำไปปรุงแบบใด ปริมาณโปรตีน “ไม่ได้หายไป” จากการปรุงสุก
อย่างไรก็ตาม ความแตกต่างสำคัญอยู่ที่ “การย่อยและการดูดซึม” ของร่างกาย ซึ่งขึ้นอยู่กับโครงสร้างของโปรตีนที่เปลี่ยนไปเมื่อโดนความร้อน
ข้อมูลด้านโภชนาการพบว่า ร่างกายสามารถดูดซึมโปรตีนจากไข่สุกได้ดีกว่าไข่ดิบอย่างชัดเจน เนื่องจากความร้อนช่วยทำให้โครงสร้างโปรตีนคลายตัว (denature) ทำให้เอนไซม์ย่อยอาหารทำงานได้ง่ายขึ้น
นั่นหมายความว่า แม้โปรตีนจะมีเท่ากัน แต่ร่างกาย “นำไปใช้จริง” ได้ไม่เท่ากัน
สาเหตุหลักมาจากโปรตีนในไข่ขาวที่ชื่อว่า “อะวิดิน” (Avidin) ซึ่งสามารถจับกับไบโอติน (วิตามิน B7) ทำให้ร่างกายดูดซึมสารอาหารได้ลดลง และยังรบกวนการย่อยโปรตีนบางส่วน
เมื่อไข่ถูกปรุงให้สุก ความร้อนจะทำลายฤทธิ์ของอะวิดิน ส่งผลให้ร่างกายสามารถดูดซึมโปรตีนและวิตามินได้ดีขึ้น
ไข่แต่ละระดับความสุกให้ประโยชน์ต่างกันเล็กน้อย แต่หากมองในแง่ “โปรตีนและความปลอดภัย” ระดับความสุกมีผลอย่างมาก
หากเป้าหมายคือการได้รับโปรตีน “อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด” ไข่ที่ปรุงสุก เช่น ไข่ต้มสุก หรือไข่ลวกสุกระดับหนึ่ง ถือเป็นตัวเลือกที่ดีที่สุด เพราะร่างกายสามารถดูดซึมและนำไปใช้ได้มากกว่าไข่ดิบ
นอกจากนี้ ยังช่วยลดความเสี่ยงจากเชื้อโรคในอาหาร ทำให้ได้ทั้งคุณค่าทางโภชนาการและความปลอดภัยไปพร้อมกัน
ดังนั้น ใครที่กินไข่เพื่อเสริมโปรตีน ไม่จำเป็นต้องกินดิบเสมอไป แค่ปรุงให้สุกในระดับพอดี ก็ได้ประโยชน์เต็มที่แล้ว