แม้ “ผักโขม” หรือผักปวยเล้ง จะถูกจัดให้อยู่ในกลุ่มผักที่มีสารตกค้างสูงติดต่อกัน 2 ปี (2025–2026) แต่ในอีกด้านหนึ่ง ผักชนิดนี้กลับอุดมด้วยสารอาหารสำคัญ โดยเฉพาะธาตุเหล็ก สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่ว่าควรกินหรือไม่ แต่คือ “กินอย่างไรให้ปลอดภัยและได้ประโยชน์สูงสุด”
รายงานจาก ระบุว่า ผักโขมติดอันดับ “Dirty Dozen” หรือกลุ่มผักผลไม้ที่มีโอกาสพบสารกำจัดศัตรูพืชตกค้างสูง ทำให้หลายคนเริ่มหลีกเลี่ยง
อย่างไรก็ตาม ผักโขมยังคงเป็นแหล่งของธาตุเหล็ก สารต้านอนุมูลอิสระ และวิตามินหลายชนิดที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย หากบริโภคอย่างถูกวิธี
หลายคนมักตัด “โคนราก” ของผักโขมทิ้ง เพราะมีดินติดและล้างยาก แต่แท้จริงแล้ว ส่วนนี้เป็นแหล่งที่มีธาตุเหล็กสูงที่สุด รวมถึงสารอาหารสำคัญอื่นๆ
การตัดทิ้งทั้งหมดจึงเท่ากับสูญเสียคุณค่าทางโภชนาการไปโดยไม่รู้ตัว นี่จึงเป็นเหตุผลที่บางคนกินผักโขมเป็นประจำ แต่ไม่ได้รับประโยชน์เต็มที่
ผักโขมมีสารต้านอนุมูลอิสระและแคโรทีนอยด์ ช่วยชะลอความเสื่อมของเซลล์ ลดความเสี่ยงโรคมะเร็ง และบำรุงสายตา นอกจากนี้ ไนเตรตธรรมชาติในผักยังช่วยลดความดันโลหิต และดีต่อระบบหัวใจ
วิตามิน A, K และใยอาหาร ยังช่วยบำรุงผิว เส้นผม กระดูก และระบบย่อยอาหาร ขณะที่แมกนีเซียมและโฟเลตช่วยลดความอ่อนล้า ทำให้ร่างกายมีพลังงานสม่ำเสมอ
แทนที่จะตัดโคนรากทิ้ง ควรล้างให้สะอาดอย่างถูกวิธี โดยล้างใต้ก๊อกน้ำไหล ใช้มือถูเบาๆ เพื่อล้างดินออก และแยกก้านเล็กน้อยเพื่อทำความสะอาดได้ทั่วถึง
แช่น้ำสะอาดประมาณ 5–10 นาที แล้วล้างซ้ำอีกครั้ง จะช่วยลดสิ่งสกปรกและสารตกค้างได้ โดยยังคงคุณค่าทางอาหารไว้
ผู้เชี่ยวชาญแนะนำว่า ผักและผลไม้สามารถล้างด้วยน้ำสะอาดเพียงอย่างเดียวก็เพียงพอ ไม่จำเป็นต้องใช้น้ำยาหรือสบู่ เพราะอาจทำให้สารเคมีซึมเข้าสู่เนื้ออาหารได้
สำหรับผักหัวหรือผักเปลือกแข็ง เช่น แครอทหรือมันฝรั่ง สามารถใช้แปรงช่วยขัดใต้ก๊อกน้ำเพื่อเพิ่มความสะอาด
แม้ผักโขมจะถูกจัดอยู่ในกลุ่มผักที่มีความเสี่ยงด้านสารตกค้าง แต่ก็เป็นหนึ่งในผักที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูง การหลีกเลี่ยงทั้งหมดอาจทำให้เสียโอกาสได้รับสารอาหารสำคัญ
การเข้าใจวิธีล้างและการกินที่ถูกต้อง คือกุญแจสำคัญที่จะทำให้ผักโขมกลายเป็นอาหารที่ทั้งปลอดภัยและดีต่อสุขภาพ