เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) กำลังกลายเป็นตัวเปลี่ยนเกมของตลาดแรงงานโลกอย่างรวดเร็ว โดย New York Post รายงานอ้างอิงงานวิจัยจากมหาวิทยาลัยทัฟส์ (Tufts University) ระบุว่า มีแรงงานในสหรัฐอเมริกามากกว่า 9 ล้านตำแหน่ง ที่เสี่ยงถูก AI เข้ามาแทนที่ภายในช่วง 2-5 ปีข้างหน้า
รายงานดังกล่าวใช้ได้ดัชนีความเสี่ยงด้านงานจาก AI ในสหรัฐฯ หรือ American AI Jobs Risk Index เพื่อประเมินความเสี่ยงของอาชีพเกือบ 800 ตำแหน่ง พร้อมชี้ให้เห็นว่า งานที่ต้องใช้ทักษะด้านความคิด วิเคราะห์ และความรู้เฉพาะทาง กลับกลายเป็นกลุ่มที่ได้รับผลกระทบมากขึ้น ซึ่งแตกต่างจากความเชื่อเดิมที่มองว่า AI จะมาแทนที่เฉพาะงานซ้ำๆ เท่านั้น
บาสการ์ ชากราโวตี คณบดีฝ่ายธุรกิจระดับโลกจากมหาวิทยาลัยทัฟส์ ระบุว่า AI กำลังก้าวข้ามจากงานพื้นฐานไปสู่การทำงานเชิงวิเคราะห์และเชิงความคิด ซึ่งเป็นหัวใจของอาชีพรายได้สูงในปัจจุบัน
เขาชี้ว่า คนทำงานในอนาคตจำเป็นต้องมีทั้งความรู้เฉพาะด้าน ทักษะคิดเชิงวิพากษ์ และความเข้าใจการใช้ AI เพื่อเพิ่มศักยภาพการทำงาน หากไม่สามารถปรับตัวได้ อาจตกอยู่ในกลุ่มเสี่ยงถูกแทนที่
กลุ่มอาชีพเหล่านี้ล้วนมีจุดร่วมคือ การทำงานกับข้อมูล การวิเคราะห์ และการใช้ระบบดิจิทัล ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ AI สามารถเรียนรู้และพัฒนาได้อย่างรวดเร็ว
iStockphoto
ในทางกลับกัน งานที่มีความเสี่ยงต่ำกลับเป็นงานใช้แรงงานหรือมีสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา เช่น งานก่อสร้าง งานเหมือง หรือแรงงานบริการ ซึ่ง AI ยังเข้าถึงได้ยาก
รายงานระบุว่า งานลักษณะนี้มีโอกาสถูกแทนที่น้อยกว่า 1% และสะท้อนให้เห็นว่า งานที่เศรษฐกิจให้ค่าตอบแทนน้อย กลับเป็นงานที่ AI ยังไม่สามารถทดแทนได้ง่าย
นอกจากนี้ รายงานยังชี้ให้เห็นถึงมิติทางภูมิศาสตร์ โดยระบุว่าเมืองที่เป็นศูนย์กลางทางเทคโนโลยีและเมืองมหาวิทยาลัยจะเป็นพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบหนักที่สุด ซึ่งแรงกดดันจากการถูกแย่งงานนี้อาจนำไปสู่ความขัดแย้งทางการเมืองระหว่างรัฐบาลท้องถิ่นที่พยายามออกกฎหมายควบคุม AI กับรัฐบาลกลางที่มีแนวทางแตกต่างออกไป
แม้แนวโน้มจะดูน่ากังวล แต่รายงานชี้ชัดว่า คนทำงานที่สามารถใช้ AI เป็นเครื่องมือเสริมศักยภาพ จะยังคงมีบทบาทในตลาดแรงงาน โดยเฉพาะผู้ที่พัฒนาทักษะใหม่อย่างต่อเนื่อง
การเรียนรู้การทำงานร่วมกับ AI มากกว่าการแข่งขันกับ AI อาจเป็นกุญแจสำคัญของการอยู่รอดในยุคที่เทคโนโลยีเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว