ชื่อของ “แขก คำผกา” กลายเป็นชื่อที่ใครหลายคนคุ้นเคย ไม่ว่าจะในบทบาทคอลัมนิสต์ นักเขียน นักวิจารณ์ ล่าม หรือพิธีกรฝีปากกล้า จนได้รับฉายา “เครื่องด่าประชาธิปไตย” ที่ประชาชนชื่นชม ก่อนที่เธอจะกลายเป็นบุคคลที่ตกเป็นดราม่าปรากฏให้เห็นหน้าข่าวอยู่เสมอๆ พร้อมกับฉายา “นางแบกอึ่งไข่” ผู้สนับสนุนพรรคเพื่อไทยอย่างเต็มร้อย
Sanook เปิดประวัติ “แขก คำผกา” พิธีกรมากความสามารถแห่ง Voice TV ผู้มีดราม่าไม่เว้นแต่ละวัน
ลักขณา ปันวิชัย มีชื่อเล่นว่า แขก หรือที่หลายคนรู้จักในชื่อ “แขก คำผกา” คือนักเขียนและพิธีกรมากฝีมือ เกิดเมื่อวันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ.2515 ที่บ้านสันคะยอม อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่
แขก คำผกาเข้าศึกษาระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษาที่โรงเรียนดาราวิทยาลัย จบการศึกษาระดับปริญญาตรีด้ายประวัติศาสตร์ จากคณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ก่อนเข้าทำงานเป็นนักข่าวของ อสมท. และเป็นครูสอนวิชาสังคมศึกษาที่โรงเรียนดาราวิทยาลัย
หลังจากนั้น ได้รับทุนการศึกษาไปศึกษาต่อในระดับปริญญาโทและปริญญาเอก ที่มหาวิทยาลัยเกียวโต ประเทศญี่ปุ่น โดยเธอจบปริญญาโทด้านเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ศึกษา และได้วางแผนเรียนต่อระดับปริญญาเอกด้านสตรีนิยม แต่ยกเลิกแผนการเรียนไป เนื่องจากเหตุผลส่วนตัวบางประการ
แขก คำผกา เป็นนักเขียนที่มีแนวคิดร่วมสมัย โดยเฉพาะในด้านสตรีนิยมที่เธอสนใจ โดยมีสไตล์การเขียนที่เป็นเอกลักษณ์ และก่อให้เกิดการวิพากษ์วิจารณ์อยู่เสมอ โดยผลงานที่มีชื่อเสียงของเธอ คือคอลัมน์ชื่อ “กระทู้ดอกทอง” ในหนังสือมติชนสุดสัปดาห์ ที่ใช้นามปากกาว่า “คำ ผกา” และคอลัมน์ “จดหมายจากโตเกียว” ที่ใช้นามปากกา “ฮิมิโตะ ณ เกียวโต”
เธอยังเป็นนักเขียนบทความประจำให้กับนิตยสารอีกหลายเล่ม เช่น ดิฉัน, VOLUME, และ HUG เป็นต้น นอกจากนี้ยังมีผลงานตีพิมพ์หนังสืออีกหลายเล่ม
แขก คำผกา เป็นผู้ดำเนินรายการ “คิดเล่นเห็นต่างกับคำผกา” ร่วมกับอรรถ บุนนาค ทางช่วง Voice TV ซึ่งเป็นรายการวิพากษ์วิจารณ์ประเด็นต่างๆ ที่กำลังเป็นที่สนใจของสังคม เช่นเดียวกับเป็นพิธีกรรายการ “ดีว่าคาเฟ่” ในช่องเดียวกัน ซึ่งเธอร่วมดำเนินรายการกับพิธีกรคนอื่นๆ เช่น อินทิรา เจริญปุระ และพรรณิการ์ วานิช เป็นต้น โดยเป็นรายการที่รวบรวมเนื้อหาสาระในมุมมองของผู้หญิง มีการวิพากษ์วิจารณ์ประวัติศาสตร์ สังคม วัฒนธรรม และบันเทิงทั้งในและต่างประเทศ ก่อนที่คำ ผกา จะเข้ามาเป็นพิธีกรในรายการ “ทูไนท์ไทยแลนด์”
ในช่วงปี พ.ศ.2558 คำ ผกา แยกไปตั้งรายการของตัวเองชื่อ “อินเฮอร์วิว” ออกอากาศในช่อง Voice TV และในช่วงปี พ.ศ. 2561 ก็ได้ทำคลิปสั้นลงเพจ Voice TV 21 ชื่อรายการ “คำเมือง กับ คำผกา” ที่นำเสนอคำศัพท์ภาษาท้องถิ่นภาคเหนือประกอบการนำเสนอบริบทเหตุการณ์ปัจจุบัน และรายการ “แซ่มลื้ม” รายการสดวิเคราห์ข่าวโดยใช้ภาษาเหนือเป็นหลัก พร้อมกับถ้อยคำวิพากษ์วิจารณ์ที่เจ็บแสบแต่โดนใจ ทำให้ประชาชนทั่วไปชื่นชอบเป็นอย่างมาก
ด้วยเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่มีความโดดเด่น ใช้คำพูดรุนแรง ฉะฉาน ตรงไปตรงมา วิพากษ์วิจารณ์รัฐบาลประยุทธ์ จันทร์โอชา และบุคคลในแวดวงการเมืองอย่างถึงพริกถึงขิง ทำให้คำ ผกา ได้รับความนิยมมากๆ ในหมู่คนที่ติดตามการเมือง โดยเฉพาะในช่วงการประท้วงของประชาชน ระหว่างปี พ.ศ. 2563 – 2565
คำว่านางแบก (หรือนายแยก) หมายถึงโหวตเตอร์ของพรรคเพื่อไทย ที่มีความเชื่อมั่นและพร้อมสนับสนุนพรรคเพื่อไทยอยู่เสมอ ไม่ว่าจะเดินไปในทิศทางไหนก็ตาม โดย แขก คำผกา ถือเป็น “นางแบกตัวแม่” ที่คอยถกเถียงและด่าทอกับประชาชนหรือโหวตเตอร์จากพรรคอื่นๆ ไม่ว่าจะเกิดประเด็นทางการเมืองใดๆ โดยเฉพาะหลังจากเพื่อไทยตัดสินใจทิ้งพรรคก้าวไกล เพื่อไปรวมกับพรรคฝั่งตรงข้ามเพื่อจัดตั้งรัฐบาล
นอกจากคำว่านางแบกแล้ว ยังเกิดคำว่า “อึ่งไข่” ที่โหวตเตอร์พรรคเพื่อไทยใช้เพื่อนิยามความเป็นผู้สนับสนุนพรรคอีกด้วย ซึ่งแขก คำผกาเองก็ใช้คำนี้ในการเรียกตัวเองและโหวตเตอร์ของพรรคเพื่อไทยด้วยเช่นกัน